Region Dolny Śląsk

przez Grzegorz Sanik

Dolny Śląsk

Dolny Śląsk to region o bogatej historii, pięknej przyrodzie i niezwykłych miejscach. To jeden z najcześciej odwiedzanych regionów w Polsce. Zarówno przez polskich, jak i zagranicznych turystów. Każdy znajdzie tu coś dla siebie. Dolny Śląsk to przede wszystkim mnogość zabytków. Od średniowiecznych zamków, poprzez renesansowe pałace, skończywszy na zabytkach współczesnej architektury. Wrocław, stolica Dolnego Śląska i zarazem całego Śląska, od wieków należał do najważniejszych europejskich miast. Dolny Śląsk to również bogactwo przyrody i piękne krajobrazy. Południową część regionu stanowią góry Sudety z ich najwyższym pasmem Karkonoszami.

Zachęcamy do zwiedzania i poznawania tego pięknego regionu.

Województwo dolnośląskie – Źródło: Wikimedia/Aotearoa
Województwo dolnośląskie – Źródło: Wikimedia/Aotearoa
Herby Dolnego Śląska, po lewej przedwojenny po prawej współczesny
Herby Dolnego Śląska, po lewej przedwojenny po prawej współczesny

Herb Dolnego Śląska

Herbem Dolnego Śląska, a także całego Śląska, jest w polu złotym czarny orzeł o srebrnej przepasce sierpowej zwieńczonej krzyżem. Herb ten wywodzi się bezpośrednio z czasów panowania na Śląsku dynastii Piastów Śląskich. Początkowo związany był z osobą księcia Henryka I Brodatego (zm. 1238 r.). W późniejszych latach pieczętowali się nim również kolejni śląscy władcy. Przez stulecia czarny orzeł wykorzystywany był w różnych wariantach jako herb całego Śląska. Współcześnie jest herbem województwa dolnośląskiego.

Granice Dolnego Śląska

Współczesny obszar województwa dolnośląskiego nie pokrywa się z historycznymi granicami Dolnego Śląska. W skład województwa wchodzą obszary uznawane dawniej za odrębne krainy np. Ziemia Kłodzka czy fragment Górnych Łużyc. Dodatkowo część historycznego Dolnego Śląska znajduje się poza obszarem województwa np. Żagań i Zielona Góra. Jednak w świadomości wielu ludzi Dolny Śląsk często utożsamiany jest z obszarem województwa dolnośląskiego. Z tego też powodu na portalu publikujemy artykuły obszarowo związane z województwem. Pamiętamy jednak o dawnych historycznych granicach.

Obszar historycznego Dolnego (zielony) i Górnego Śląska (żółty) na tle granicy województwa dolnośląskiego
Obszar historycznego Dolnego (zielony) i Górnego Śląska (żółty) na tle granicy województwa dolnośląskiego
Książę wrocławski Henryk IV Prawy
Książę wrocławski Henryk IV Prawy

Historia

Dolny Śląsk to region o niezwykle bogatej przeszłości. W ciągu swojej ponad 1000 letniej historii znajdował się w granicach różnych krajów. Choć osadnictwa na Dolnym Śląsku należy doszukiwać się znacznie wcześniej, to za pierwszą formę państwa na tym terenie uważa się tzw. państwo wielkomorawskie funkcjonujące w IX wieku. Po jego rozpadzie obszar ten znalazł się w granicach państwa piastów, będącego zalążkiem państwa polskiego, a po koronacji Bolesława Chrobrego pełnoprawnym królestwem. W wyniku tzw. rozbicia dzielnicowego Królestwo Polskie uległo rozpadowi, a Śląsk podzielił się na samodzielne księstwa rządzone przez Piastów Śląskich. W połowie XIV wieku księstwa śląskie zostały wchłonięte do Królestwa Czech, tym samym Dolny Śląsk na kilkaset lat stał się częścią Korony Czeskiej.

W późniejszych latach Śląsk (Dolny Śląsk) był częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego i monarchii Habsburgów. Tak było aż do wybuchu tzw. wojen śląskich, kiedy to region został najechany przez Fryderyka Wielkiego, zabrany Habsburgom i przyłączony do Królestwa Prus. Wraz ze zmianą państwa niemieckiego zmieniał się również i region. Dolny Śląsk po kolei stawał się częścią Królestwa Prus, Cesarstwa Niemieckiego, Republiki Weimarskiej i w końcu III Rzeszy. Po zakończeniu II wojny światowej, w wyniku nowego podziału Europy ustalonego przez zwycięskie mocarstwa, Dolny Śląsk znalazł się ponownie w granicach państwa polskiego. Również i tu losy Dolnego Śląska były nierozerwalnie związane z losami Polski. Na początku będąc częścią Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, a po rozpadzie bloku komunistycznego, częścią III Rzeczypospolitej Polskiej.

Stara mapa Śląska z 1561 roku
Stara mapa Śląska z 1561 roku
Zamek Książ w Wałbrzychu – największy zamek na Dolnym Śląsku
Zamek Książ w Wałbrzychu – największy zamek na Dolnym Śląsku

Turystyka

Dolny Śląsk to jeden z najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów w Polsce. Bogata historia sprawiła, że może on się pochwalić szczególnie dużą ilością zabytków oraz miejsc wartych odwiedzenia. Od średniowiecznych zamków, poprzez renesansowe pałace, pruskie twierdze, skończywszy na kopalniach i współczesnych zabytkach architektury. Wśród dolnośląskich zabytków znajdują sie również obiekty wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, jak np. kościoły pokoju w Świdnicy i Jaworze. Magnesem przyciągającym turystów są również góry, południowa część regionu położona jest na obszarze Sudetów.

Miasta

Dolnośląskie miejscowości są również celem turystycznych wycieczek. Tu prym wiedzie Wrocław – stolica Dolnego Śląska co roku przyciąga miliony turystów. Wiele miejscowości ma bardzo ciekawą historię. Niektóre z nich jak Wrocław, Legnica czy Świdnica w średniowieczu pełniły funkcje książęcych siedzib. Część z dolnośląskich miast wyrosła na fali XIX-wiecznej industrializacji, np. Wałbrzych ze swoim zagłębiem węgla kamiennego. W regionie znajdziemy także wiele miejscowości uzdrowiskowych. Szczególnie urokliwe są małe miasteczka położone w górskich śródsudeckich kotlinach.

Wrocław – stolica województwa dolnośląskiego
Wrocław – stolica województwa dolnośląskiego
Karkonosze
Karkonosze

Góry

Południowa część Dolnego Śląska położona jest na obszarze Sudetów. Już od wieków góry stanowiły historyczną granicę pomiędzy Śląskiem a Czechami. Sudety to góry o skomplikowanej budowie geologicznej i bogatej historii osadniczej. Już od wieków budziły ciekawość i zarazem respekt wśród okolicznej ludności. Najwyższym pasmem Sudetów są Karkonosze, a najwyższym szczytem Śnieżka. Sudety, w tym głównie Karkonosze, co roku przyciągają turystów spragnionych górskich wycieczek. Turystów przyciągają również malownicze przełomy rzek, niezwykłe formacje skalne, wygasłe wulkany czy punkty widokowe.

Mapa

Serwis e-DolnyŚląsk.info przetwarza dane i korzysta z ciasteczek zgodnie z Polityką Prywatności, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Zgoda Dowiedz się więcej