Dolny Śląsk przed wojną

Zamieszczony powyżej film to prawdziwa perełka dla miłośników historii Dolnego Śląska, zwłaszcza tej przedwojennej. Film jest zlepkiem archiwalnych, przedwojennych ujęć filmowych, pokazujących różne miejsca na terenie Dolnego i Górnego Śląska, tj. góry, w tym najwyższe Karkonosze, miejscowości, schroniska, uzdrowiska, zakłady przemysłowe, a także życie i obrzędy mieszkańców regionu. W filmie zostały wykorzystane przedwojenne ujęcia wykonane w latach 20. i 30. ubiegłego wieku. Choć z początkowej planszy, a także w komentarza lektora, dowiadujemy się, że film opowiada o Śląsku, to w rzeczywistości większość miejsc pokazanych na materiale pochodzi z Dolnego Śląska. Całość okraszona jest niemieckim komentarzem, jak przypuszczam już powojennym.

Aby ułatwić rozpoznanie pokazanych miejsc na filmie przygotowałem ich chronologiczną listę wraz z czasem, w którym się pojawiają.

W filmie możemy zobaczyć następujące miejsca:

• Karkonosze – 00:22
• Karpacz – 02:13
• Karkonosze – 03:03
• Zamek Chojnik – 04:06
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 04:12
• Góry Izerskie – 04:29
• Jelenia Góra – 04:50
• Góry Sokole – 05:36
• Zamek Chojnik – 05:46
• Zamek Ogrodzieniec* – 05:57
• Zamek w Będzinie* – 06:18
• Paczków – 06:30
• Jagniątków (Gerhart Hauptmann) – 06:45
• Karkonosze – 07:08
• Śnieżne Kotły – 07:20
• RTON Śnieżne Kotły (Schneegrubenbaude) – 07:34
• Wodospad Szklarki – 07:56
• Świeradów-Zdrój – 08:00
• Schronisko PTTK na Stogu Izerskim – 08:51
• Szklarska Poręba – 09:00
• Huta Julia (Szklarska Poręba) – 10:06
• Wodospad Kamieńczyka – 12:21
• Karpacz – 12:54
• Kościół Wang (Bierutowice) – 13:19
• Ślub na Dolnym Śląsku – 13:48
• Karkonosze – 15:54
• Schronisko Księcia Henryka – 16:06
• Śnieżka – 16:16
• Schronisko Dom Śląski – 16:19
• Schronisko PTTK Samotnia – 17:51
• Zima w górach – 18:18
• Schronisko PTTK na Hali Szrenickiej – 18:58
• Schronisko Szrenica – 19:20
• Śnieżne Kotły – 19:40
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 20:03
• Schronisko Petrova bouda** – 20:44
• Szpindlerowy Młyn** – 20:55
• Schronisko PTTK Samotnia i Mały Staw – 21:54
• Schronisko PTTK im. Bronisława Czecha – 22:27
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 22:40
• Śnieżka – 22:55
• Cieplice-Zdrój – 23:30
• Kamienna Góra – 24:35
• Krzeszów – 25:45
• Szczawno-Zdrój – 26:31
• Zamek Książ – 26:54
• Wałbrzych – 27:38
• Sokołowsko – 27:48
• Duszniki-Zdrój – 28:52
• Kłodzko – 30:53
• Szczawno-Zdrój – 31:10
• Kudowa-Zdrój – 31:25
• Polanica-Zdrój – 32:04
• Lądek-Zdrój – 32:21
• Nysa – 32:54
• Górny Śląsk (I wojna światowa i powstania śląskie) – 34:15
• Góra Świętej Anny – 37:22
• Kopalnie na Górnym Śląsku – 38:21
• Ślub a Górnym Śląsku – 42:49
• Wrocław – 46:38
• Ostrów Tumski (Wrocław) – 47:21
• Rynek i Stary Ratusz (Wrocław) – 48:48
• Nowy Targ (Wrocław) – 50:51
• Rynek (Świdnica)*** – 50:53
• Katedra św. Jana Chrzciciela (Wrocław) – 51:21
• Pałac Królewski (Wrocław) – 52:32
• Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego – 52:50
• Hala Stulecia – 54:55

* Oba zamki (Ogrodzieniec i Będzin) nie znajdują się na historycznym obszarze Śląska. Być może doszło tutaj do pomyłki przez to, że przez krótki czas (po III rozbiorze Polski) znalazły się one na obszarze nazywanym przez Prusaków Nowym Śląskiem (niem. Neuschlesien).

** Miejsce znajduje się na terenie Czech.

*** Pomyłka, ujęcia ze świdnickiego rynku zostały włączone do ujęć z wrocławskiego Nowego Targu.

Artykuł Dolny Śląsk przed wojną [stary film] pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Czocha

Historia powstania Zamku Czocha (niem. Burg Tzschocha) ginie nieco w mrokach dziejów, a na jej temat pojawia się kilka hipotez. Niemieckie przedwojenne opracowania wspominają, iż w miejscu, gdzie dziś stoi zamek, już w X wieku miało znajdować się jakieś założenie obronne. Te same przedwojenne źródła poddają jednak te informacje w wątpliwość. Według dr. Worbsa, przedwojennego badacza historii Górnych Łużyc, zamek miał wznieść ród Bibersteinów. Inne hipotezy mówią o budowie Czochy w połowie XIII wieku przez króla Czech Wacława I lub na początku XIV wieku przez jego wnuka Wacława II. Wówczas Czocha miała być wzniesiona jako graniczna warownia, posadowiona na granicy Łużyc i Śląska. Paul Paeschke, autor przedwojennego opracowania na temat Zamku Czocha, jako pierwszego udokumentowanego budowniczego (?) zamku wymienia w 1306 roku Johanna von Bieberstein. Jeszcze inny badacz dziejów Górnych Łużyc, Hermann Knothe, przypisywał budowę zamku Piastowi księciu jaworskiemu Henrykowi I, który objął czasowo władztwo na tych terenach po 1319 roku. W każdym razie wybitnie obronne umiejscowienie zamku, na skalnym cyplu, w zakolu płynącej tędy Kwisy, na granicy Łużyc i Śląska, sprawia, iż rodowód Czochy może być znacznie starszy niż myślimy. Jako najstarszą murowaną część zamku najczęściej wymienia się okrągły stołp, który dziś stanowi wieżę zamku. Od końca XIV wieku zamek był we władaniu rodu von Dohna, a po nich pojawiły się rody Renker i Klüx. Ostatecznie najdłużej zamek posiadał łużycki ród von Nostitz (w latach 1451–1700). W 1793 roku zamek został poważnie zniszczony w czasie pożaru, po czym został odbudowany. Ostatnimi właścicielami posiadającymi zamek przed jego XX-wieczną przebudową była rodzina von Uechtritz.

Nowy okres w historii Zamku Czocha rozpoczyna się w 1909 roku, kiedy to za kwotę 1,5 mln marek warownia została kupiona przez drezdeńskiego fabrykanta Ernsta F. Gütschowa. Gütschow rozpoczyna przebudowę zamku, a zadanie to zleca znanemu berlińskiemu architektowi prof. Bodo Ebhardtowi. Ebhardt przebudowuje zamek na bajkową rezydencję w stylu romantyczno-gotycko-renesansowym. Trwająca w latach 1909–1916 przebudowa Czochy pochłonęła dodatkowe 4,5 mln marek. Ernst Gütschow mieszkał na zamku do 1945 roku. Po wojnie obiekt został przejęty przez Wojsko Polskie, a od 1953 roku na zamku działał WDW (Wojskowy Dom Wypoczynkowy).

Zwiedzanie Zamku Czocha

Zamek Czocha położony jest we wsi Sucha (gmina Leśna). Geograficznie warownia znajduje się na obszarze Pogórza Izerskiego. Zamek wybudowany został na granitowym cyplu w zakolu rzeki Kwisa. Ponieważ na początku XX wieku w pobliskiej Leśnej wybudowano zaporę wodną, rzeka w tym miejscu utworzyła sztuczny zbiornik zwany Jeziorem Leśniańskim. Choć Czocha położona jest w województwie dolnośląskim, to historycznie nie leży na Dolnym Śląsku, ale na terenie Górnych Łużyc, ponieważ Kwisa stanowiła w tym miejscu historyczną granicę pomiędzy Śląskiem i Łużycami. Obiekt udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok. Przed budynkiem bramnym znajduje się duży parking. Wnętrza Czochy zwiedza się w towarzystwie przewodnika. W zamku funkcjonuje także hotel i restauracja. Zamek Czocha organizuje również cieszące się dużą popularnością nocne zwiedzania. Czocha jest jednym z najpopularniejszych i najliczniej odwiedzanych zamków w regionie. W lecie obiekt odwiedzają prawdziwe tłumu turystów, a kto nie lubi tłumów, polecam zwiedzać Zamek Czocha również w niskim sezonie.

Zamek Czocha w swoich wnętrzach kryje wiele tajemnic. Jedną z nich są liczne ukryte przejścia, którymi można potajemnie przechodzić pomiędzy komnatami.

Ciekawostka, przed wejściem do zamku znajduje się rzeźba nagiego szermierza. Jest to jedna z czterech identycznych rzeźb wykonana przez Hugo Lederera. Druga znajduje się na placu Uniwersyteckim we Wrocławiu, trzecia (pomniejszony model) w gabinecie dyrektora Muzeum Miejskiego we Wrocławiu, a czwarta przed obiektem sportowym Kurt-Rieß-Anlage w Leverkusen w Niemczech.

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Czocha (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Czocha

Artykuł Zamek Czocha w Suchej pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Plan Wrocławia z 1562 roku

Ten niezwykły, aksonometryczny plan Wrocławia (niem. Contrafactur der Stadt Breslau) został stworzony przez XVI-wiecznego grafika i malarza krajobrazów Barthela Weihnera oraz jego syna Georga. Plan powstał w 1562 roku z okazji koronacji w Pradze na króla Czech Maksymiliana II Habsburga – jak powszechnie podaje się – jako prezent koronacyjny. Z tego tytułu w lewym górnym rogu znajduje się kartusz z dedykacją dla cesarza Ferdynanda I Habsburga i jego syna Maksymiliana II, wraz z cesarskim orłem. Po drugiej zaś stronie (w prawy górnym rogu) widzimy herb Królestwa Czech. Plan Wrocławia wykonany został na ręcznie malowanym płótnie o wymiarach 186×187 cm. Oryginalny plan Weihnerów niestety nie zachował się do naszych czasów. Dysponujemy jednak jego późniejszymi kopiami. Pierwszą z nich jest faksymile oryginału z 1826 roku, którego autorem był Christian Friedrich Paritius. Drugim jest reprodukcja fotolitograficzna reprintu z 1826 roku, wydana w 1929 roku.

Prezentowany poniżej egzemplarz planu Weihnera pochodzi z reprodukcji z 1929 roku. Niżej zamieszczam również linki do faksymile z 1826 roku. Wszystkie zdigitalizowane plany dostępne są w bardzo dobrej rozdzielczości!

Zdigitalizowany plan Wrocławia dostępny jest również w zasobach Biblioteki Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego:

• Plan Wrocławia z 1562 roku (faksymile z 1826 roku) – link
• Plan Wrocławia z 1562 roku (reprodukcja z 1929 roku) – link

Oprócz wspomnianej dedykacji dla Habsburgów i herbu Czech, w dole planu widzimy jeszcze dwa dodatkowe herby. Po prawej stronie herb Wrocławia (nadany zresztą w 1530 roku przez cesarza Ferdynanda I Habsburga), a po lewej herb biskupa wrocławskiego Caspara von Logau.

Wrocław w XVI wieku

Stworzony przez Weihnera i jego syna plan prezentuje unikatowy obraz Wrocławia z połowy XVI wieku. Dzięki bardzo dobrej rozdzielczości zdigitalizowanych planów możemy przyjrzeć się bliżej stolicy Śląska. Wśród zabudowy miasta z łatwością możemy dostrzec istniejące do dziś obiekty, a także zachowany w ścisłym centrum układ ulic.

Oczywiście wiele z budowli z XVI-wiecznego planu miasta nie zachowało się do naszych czasów. Dlatego plan Weihnerów stanowi tak cenne źródło informacji dla badaczy dziejów miasta i historyków architektury. Przede wszystkim – patrząc na obraz całego Wrocławia – widzimy wrocławskie fortyfikacje. Na planie miasto otoczone jest zewnętrznym pierścieniem średniowiecznych murów, a także dodatkowo od południa, wschodu i zachodu nowszymi fortyfikacjami bastejowymi. Wejścia do miasta broniły liczne bramy. Ciekawostka, od strony dzisiejszej ul. Oławskiej znajdowała się Brama Oławska wraz z barbakanem. Wrocław był jednym z lepiej ufortyfikowanych miast na terenie Rzeszy. Nadmienię, że wrocławskie fortyfikacje zostały rozebrane w czasie wojen napoleońskich (po 1807 roku) z rozkazu księcia Hieronima Bonapartego.

Jednym z najciekawszych nieistniejących już obiektów, które możemy dostrzec na planie Weihnera, jest opactwo św. Wincentego na Ołbinie. Pierwotnie było to opactwo benedyktynów, wzniesione w stylu romańskim, którego fundację przypisuje się w latach 30. XII wieku Piotrowi Włostowi – najsłynniejszemu z ówczesnych śląskich możnowładców. Opactwo zostało rozebrane w 1529 roku z powodu narastającego zagrożenia tureckiego. Obawiano się, że ziemie Habsburgów zostaną rychło najechane przez Turków. W przypadku oblężenia stolicy Śląska, znajdujące się poza murami miejskimi zabudowania opactwa, mogłoby zostać wykorzystane przez najeźdźców do ataku na miasto. Jednak powszechnie mówi się, że zagrożenie tureckie było tylko pretekstem do wyburzenia katolickiego opactwa przez ówczesną protestancką radę miejską. Ciekawostka, pomimo, iż plan pochodzi z 1562 roku, to Barthel Weihner zdecydował się na umieszczenie na swoim planie wyburzonego ponad 30 lat wcześniej opactwa. Czyżby był to ukłon w stronę katolickich Habsburgów?

Na planie Wrocławia z 1562 roku możemy dostrzec jeszcze kilka innych „perełek”. Jedną z nich jest Zamek Książąt Śląskich, jeden z dawnych wrocławskich zamków (tzw. lewobrzeżny zamek) zwany również Zamkiem Cesarskim (niem. Kaiserburg). Zamek ten znajdował się w miejscu dzisiejszego gmachu głównego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Model 3D Wrocławia z 1562 roku

Ciekawostka, na podstawie planu Barthela Weihnera powstał komputerowy model 3D ówczesnego Wrocławia. Wizualizację przygotowało Śląskie Studio Architektury na zlecenie Muzeum Miejskiego Wrocławia. Poniżej zamieszczam krótki zwiastun umieszczony w serwisie YouTube. Całą wizualizację można oglądać na wystawie stałej pt. „1000 lat Wrocławia” w Pałacu Królewskim we Wrocławiu.

Artykuł Niezwykły plan Wrocławia z 1562 roku pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Cisy

Budowę Zamku Cisy (niem. Zeisburg, Zeiskenburg) przypisuje się powszechnie księciu świdnickiemu Bolkowi I Surowemu. Po raz pierwszy zamek wzmiankowany był w 1327 roku, za rządów księcia Bolka II Małego, jako miejsce wystawienia jednego z książęcych dokumentów. Pojawiająca się wcześniejsza data związana z Cisami (1242 rok) pochodzi z dokumentu uznanego za falsyfikat. We wspomnianym dokumencie z 1327 roku, jako świadek figuruje sędzia dworu świdnickiego Ruprecht Unwogel z rodu Bolzów, który później tytułował się Ruprecht von Czeisberg/Czeysikperg. W drugiej połowie XIV wieku zamek przeszedł w ręce Mikołaja de Cyskberg, blisko związanego z dworem księcia Bolka II i jego żony Agnieszki Habsburżanki. Pod koniec XIV wieku Zamek Cisy coraz częściej stawał się miejscem przebywania dworu świdnickiego wdowy Agnieszki. W tamtym czasie do dóbr zamkowych należało m.in. miasto Dobromierz oraz wsie Cisów, Międzyrzecze, Jaskulin, Pogwizdów, Siodłkowice i Stanowice. W 1466 roku zamek został zdobyty i zniszczony – prawdopodobnie przez wojska czeskie stronników króla Jerzego z Podiebradów. W drugiej połowie XV wieku zamek został prawdopodobnie rozbudowany, o czym może świadczyć m.in. zastosowanie bastei przy jednym z dziedzińców. Powolny upadek zamku nastąpił w XVIII wieku, kiedy to z warowni zaczęto pozyskiwać materiały do budowy pałacu w sąsiedniej Strudze. Ostatecznie Zamek Cisy został opuszczony około 1800 roku. Od tego czasu pozostaje ruiną. W latach 30. XX wieku dokonano częściowej rekonstrukcji ruin, odtwarzając m.ni. główną południowo-wschodnią bramę i część wieży.

Zwiedzanie Zamku Cisy

Zamek Cisy geograficznie położony jest na obszarze Pogórza Wałbrzyskiego, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Przez ruiny zamku przebiega zielony Szlak Zamków Piastowskich. Zamek został wybudowany na wzgórzu, tuż nad potokiem Czyżynki. Od strony południowo-wschodniej wejście do zamku prowadzi przez most przerzucony nad suchą fosą (odbudowany ponownie w 2020 roku) i dalej przez główną zrekonstruowaną w XX wieku bramę. Zamek Cisy to budowla wieloczłonowa, z której najlepiej zachowany jest zamek górny, gdzie znajdują się pozostałości m.in. wielokondygnacyjnego domu mieszkalnego z zachowanym sklepionym pomieszczenie w przyziemiu. W obrębie muru obwodowego zamku górnego znajduje się również okazała cylindryczna wieża ostatecznej obrony (bergfried), do której wejście znajdowało się dawniej na pierwszym piętrze. Zamek górny otoczony jest kolejnymi pierścieniami murów, tworzącymi międzymurze i dwa dziedzińce-podzamcza.

Ruiny Zamku Cisy to doskonały cel na weekendową pieszą wycieczkę. Do zamku możemy dostać się znakowanymi szlakami turystycznymi – czerwonym od strony Strugi lub Podzamcza (dzielnica Wałbrzycha), a także zielonym od Chwaliszowa lub Pełcznicy (dzielnica Świebodzic). Ponieważ Zamek Cisy pozostaje z dala od głównych turystycznych destynacji, nie spotkamy tu tłumów turystów. Choć w ostatnich latach trend ten ulega zmianie. Wciąż jednak średniowieczne ruiny zamku, skryte w podwałbrzyskich lasach, pozostają idealnym celem na spokojną pieszą wycieczkę.

Uwaga! Miejsce jest swobodnie dostępne dla turystów w związku z tym nie obowiązują tutaj żadne bilety wstępu ani godziny otwarcia.

Mapa i dojście do Zamku Cisy

Artykuł Zamek Cisy w Cieszowie pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Wleń (Lenno)

Zamek Wleń (niem. Lehnhaus), zwany również zamkiem Lenno lub Wleńskim Gródkiem, należy do jednych z najstarszych murowanych warowni na terenie Dolnego Śląska. Niekiedy o Zamku Wleń mówi się jako o najstarszym murowanym zamku w Polsce. Już w 1155 roku, w bulli papieża Hadriana IV, została wzmiankowana kasztelania Valan, czyli dzisiejszy Wleń. Budowa zamku przypisywana jest księciu Bolesławowi I Wysokiemu. Najstarsze murowane części zamku (faza romańska) datuje się na druga połowę XII i pierwszą połowę XIII wieku. Za rządów księcia śląskiego Henryka I Brodatego zamek stał się jedną z ważniejszych siedzib książęcych. Według tradycji, Zamek Wleń był miejscem, które szczególnie upodobała sobie żona Henryka Brodatego – św. Jadwiga. W drugiej połowie XIII i w XIV wieku zamek został znacząco rozbudowany (faza gotycka), uzyskując do końca XIV wieku swoją gotycką formę. Po przejściu Śląska do Korony Czeskiej i wygaśnięciu na tych terenach władzy piastowskiej, warownią władał m.in. znany na Śląsku ród Zedlitzów. W 1463 roku zamek został przejęty przez króla czeskiego Jerzego z Podiebradów. W XV i XVI wieku Zamek Wleń kilkukrotnie zmieniał swoich właścicieli, przechodząc pod władanie tak znanych rodów jak Reichenbachowie, Hochbergowie czy Schaffgotschowie. Ostatecznie Zamek Wleń został zniszczony w 1646 roku w czasie wojny trzydziestoletniej i od tego czasu pozostaje w ruinie.

Zwiedzanie Zamku Wleń (Lenno)

Zamek Wleń (Lenno) położony jest we wsi Łupki (gmina Wleń), na wschodnim krańcu Pogórza Izerskiego, na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru. Płynąca poniżej zamku rzeka Bóbr rozgranicza w tym miejscu Pogórze Izerskie od Gór i Pogórza Kaczawskiego. Obszar wokół zamku został objęty dodatkową ochroną prawną w postaci utworzenia rezerwatu przyrody „Góra Zamkowa”. Zamek Wleń pozostaje zabezpieczoną ruiną, z którego najlepiej zachowany jest wolnostojący stołp (wieża obronna). Teren zamku wraz z wejściem na wieżę udostępniony jest do zwiedzania codziennie, występ wymaga zakupu biletu. Oprócz oczywistych atrakcji w postaci ruin jednej z najstarszych warowni na terenie Dolnego Śląska, z wieży Zamku Wleń rozciągają się piękne widoki na Karkonosze, Góry Kaczawskie oraz Góry i Pogórze Izerskie.

Lokalną ciekawostką jest występowanie w rezerwacie tzw. law poduszkowych, powstałych w wyniku dawnej aktywności wulkanicznej na dnie morza. Wypływająca z powierzchni ziemi lawa, w kontakcie z wodą, zastygała przybierając formy przypominające poduszki. Lawy poduszkowe możemy spotkać u podstawy zamkowych murów.

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Wleń (Lenno) (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Wleń (Lenno)

Artykuł Zamek Wleń (Lenno) we Wleniu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Stary Książ

Historia Zamku Stary Książ (niem. Alte Burg, Alte Burg Fürstenstein), tak samo jak jego nazwa, związana jest z głównym Zamkiem Książ. To, co dziś możemy oglądać, to ruiny sztucznego zamku wybudowanego pod koniec XVIII wieku. Budowa Starego Książa rozpoczęła się w roku 1794, a jej zleceniodawcą był hrabia Hans Heinrich VI von Hochberg, będący ówcześnie właścicielem Zamku Książ. Hrabia von Hochberg zlecił zaprojektowanie zamku Christianowi W. Tischbeinowi – artyście związanemu od lat z rodziną Hochbergów. Budowla powstała od razu jako romantyczne pół ruiny, stylizowane na stary gotycki zamek. Było to jednak coś więcej niż tylko kilka ścian, które widzimy dzisiaj. Budowla miała tylko przypominać ruiny. Na samym dole znajdowała się restauracja dla gości. Na pierwszym piętrze zorganizowano zaś salę, w której urządzono małą zbrojownię tzw. salę rycerską. W zamku umieszczono wiele cennych pamiątek i trofeów pochodzących ze zbiorów Hochbergów. Jednym z cenniejszych przedmiotów w zbiorach było łóżko polowe króla Prus Fryderyka Wielkiego, na którym spał w czasie bitwy pod Dobromierzem. Zamek posiadał także swoją własną kaplicę, sypialnię, galerię obrazów, a z jego dziedzińca i punktu widokowego turyści mogli podziwiać okoliczne tereny. Stary Zamek Książ służył Hochbergom do przyjmowania ważnych gości, urządzania przyjęć i zabaw. Był również chętnie odwiedzany przez zwykłych turystów, zwłaszcza kuracjuszy z pobliskiego uzdrowiska Szczawna-Zdroju. Niektórzy powiadają, że budowa Starego Książa miała przyczynić się do odciągnięcia ruchu turystycznego z głównego zamku Hochbergów.

Powszechnie uważa się, że Zamek Stary Książ to tylko pozostałości po XVIII-wiecznych sztucznych ruinach. Ruiny te jednak zostały wybudowane na pozostałościach prawdziwego średniowiecznego zamku, którego budowę datuje się na II połowę XIII wieku. Potwierdziły to badania archeologiczne prowadzone w latach 90. ubiegłego wieku pod kierownictwem Krzysztofa Jaworskiego. Prawdopodobnie szczątki tej pierwszej warowni posłużyły Hochbergom do budowy romantycznych ruin Starego Książa. Co więcej, w toku badań okazało się, że XIII-wieczny zamek został wybudowany na jeszcze starszym założeniu obronnym. Prawdopodobnie wcześniej istniał już w tym miejscu gród datowany na IX–X wiek. Tak więc geneza Starego Książa jest znacznie starsza niż można by przypuszczać. Dobrze widoczne pozostałości wałów tego grodu rozciągają się pomiędzy dwoma drogami prowadzącymi na zamek. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że gród ten wznieśli Wielkomorawianie, próbując rozszerzyć swoje wpływy na tę część Sudetów. Dopiero później, pod koniec XIII wieku, został wzniesiony murowany zamek, należący prawdopodobnie do księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego.

Kres historii Starego Książa, przynajmniej takiego jakiego znamy z przedwojennych pocztówek, nastąpił tuż po zakończeniu wojny. W maju 1945 roku zamek został splądrowany przez żołnierzy Armii Czerwonej, a następnie podpalony. Ogień miał zostać wzniecony w celu zatarcia śladów kradzieży, choć mógł zostać zaprószony również przypadkiem. Pożar strawił drewniane fragmenty zamku i jego wyposażenie. Na jedynym zachowanym zdjęciu po pożarze widać, że wciąż jeszcze stoją zamkowe mury. Zapewne musiały one runąć znacznie później, w wyniku oddziaływania warunków atmosferycznych, a także – niestety – w wyniku działalności okolicznych mieszkańców.

Zwiedzanie Zamku Stary Książ

Zamek Stary Książ położony jest na Pogórzu Wałbrzyskim w Książańskim Parku Krajobrazowym. Od głównego Książa – czasem zwanego nowym Książem – oddziela go przełom rzeki Pełcznicy, potocznie nazywanym wąwozem Książa. Dodatkowo zamek znajduje się na terenie rezerwatu przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”. Choć dziś Stary Książ jest tylko cieniem dawnej XIX-wiecznej romantycznej ruiny, to wciąż przyciąga ciekawskich turystów. Do zamku można dostać się jedynie piechotą, prowadzi do niego kilka szlaków turystycznych. Wędrówkę można rozpocząć z dzielnicy Szczawienko w Wałbrzychu lub z Pełcznicy w Świebodzicach. Dla odważniejszych turystów istnieje trasa turystyczna łącząca nowy Zamek Książ ze Starym Książem. Przebiega ona mostkami zawieszonymi nad przepaściami wzdłuż Wąwozu Książ, ze względu na jej charakter trasa została ochrzczona „diabelskimi mostkami”. Wejście na zamek jest całkowicie darmowe. Na samym zamku zachowało się niewiele z dawnej romantycznej ruiny, pomimo tego sterczące fragmenty murów wciąż mają swój niezwykły urok. Po przejściu przez dziedziniec zamku na końcu skalnego cypla znajduje się punkt widokowy, z którego widać położony po drugiej stronie nowy Zamek Książ.

Uwaga! Miejsce jest swobodnie dostępne dla turystów w związku z tym nie obowiązują tutaj żadne bilety wstępu ani godziny otwarcia.

Mapa i dojście do Zamku Stary Książ

Artykuł Zamek Stary Książ w Wałbrzychu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Książ

Zamek Książ (niem. Fürstenstein) został wybudowany na skalnym cyplu otoczonym z trzech stron wąwozem (przełomem) rzeki Pełcznicy. Powszechnie budowę zamku przypisuje się księciu świdnicko-jaworskiemu Bolkowi I Surowemu. Po raz pierwszy zamek wzmiankowany był w 1293 roku, jako element tytularny Bolka I – Bolko dei gratia dux Slesie et dominus de Wrstenberc – Bolko z Bożej łaski książę Śląska i pan na Książu. Tytuł „pana na Książu” (pana na Fürstenbergu) był konsekwentnie używany przez kolejnych książąt z linii świdnicko-jaworskiej. Inną sprawą jest to, o który Książ chodziło w tytule – nowy opisywany w tym artykule, czy tzw. Stary Zamek Książ leżący po drugiej stronie wąwozu. Ta kwestia wciąż pozostaje nierozwikłana. Po raz kolejny zamek wzmiankowany był w 1355 roku jako castrum Fürstinberg. Za czasów Bolka II Małego na zamku funkcję burgrabiego pełnił Bernard von Zedlitz. Po śmieci Bolka II i przejściu księstwa do Korony Czeskiej na zamku wielokrotnie zmieniali się właściciele i zarządcy. Warto tu odnotować, że w 1463 roku warownia stała się własnością króla Czech Jerzego z Podiebradów, a ten z kolei obsadził go swoim zaufanym namiestnikiem. W trakcie walk o tron czeski Zamek Książ był kilkukrotnie oblegany przez wojska króla Węgier w Macieja Korwina. W tym czasie Książ należał do Hansa Schellendorfa – stronnika Jerzego z Podiebradów. Ostatecznie zamek został zdobyty w 1482 roku.

Nowa era w historii Zamku Książ rozpoczęła się w 1509 roku, kiedy to zamek wraz z przynależnymi dobrami (3 miasta i 31 wsi) został kupiony za 10 tys. kop praskich groszy przez Konrada I von Hoberga. Hobergowie byli rodem pochodzącym z Miśni, przybyłym na Śląsk pod koniec XIII wieku. Z czasem ród ten zmienił swoje nazwisko na Hohberg, a później na Hochberg. Hochbergowie złotymi zgłoskami zapisali się w historii Książa. Zamek był ich własnością (dobrem dziedzicznym), aż do czasów II wojny światowej. Przez ten czas obiekt był kilkukrotnie przebudowywany. Ważniejsze zmiany miały miejsce w XVII, XVIII i XX wieku. Warto tu wspomnieć o przebudowie w latach 1718–1734 za czasów Konrada Ernsta Maksymiliana. W jej trakcie dobudowano do zamku część barokową z okazałą Salą Maksymiliana, którą dziś możemy podziwiać w czasie zwiedzania zamku. Ostatecznie w wyniku kolejnych przebudów zamek utracił niemalże całkowicie swoje cechy obronne, stając się de facto rezydencją, pałacem.

Współczesny wygląd zamku jest efektem gruntownej ostatniej przebudowy, która miała miejsce na początku XX wieku. Równie istotne były prace budowlane prowadzone przez nazistowską Organizację Todt w latach 1944–1945. Wtedy to znaczna część wnętrz Książa uległa zniszczeniu, a zamkowy skalny cypel, na którym od wieków stoi warownia, został podziurawiony siecią podziemnych korytarzy. Pisząc o współczesnej historii zamku nie sposób nie wspomnieć o ostatnich mieszkańcach i właścicielach Książa – rodzinie von Hochberg. Był nim książę Jan Henryk (Hans Heinrich) XV Hochberg von Pless i jego żona angielka księżna Daisy (właściwie Maria Teresa Oliwia z domu Cornwallis-West). Mieli trzech synów: najstarszego dziedzica fortuny Hansa Heinricha, Aleksandra i najmłodszego Bolka. Niestety ich małżeństwo nie przetrwało próby czasu i pierwszowojennej zawieruchy. Daisy przeszła do historii przede wszystkim jako ciepła i troskliwa osoba, zaangażowana w działalność charytatywną i społeczną. Na zamku mieszkała do 1940 roku, kiedy to została przeniesiona do willi w Wałbrzychu, a sam zamek został wówczas skonfiskowany przez państwo niemieckie.

Zwiedzanie Zamku Książ

Zamek Książ położony jest na obszarze Pogórza Wałbrzyskiego, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Administracyjnie zamek znajduje się na terenie miasta Wałbrzych. Poniżej zamku płynie w wąwozie (przełomie) rzeka Pełcznica, a obszar ten został objęty ochroną prawną w postaci rezerwatu przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”. Zamek Książ w Wałbrzychu należy do jednych z najchętniej i najliczniej odwiedzanych atrakcji turystycznych na Dolnym Śląsku. To największy zamek w regionie i trzeci pod względem wielkości w Polsce (po Malborku i Wawelu). Monumentalny i pięknie położony na skalnym cyplu, otoczony przełomem rzeki Pełcznicy. Ponadto Książ był zawsze miejscem owianym tajemnicą, głównie ze względu na swoją drugowojenną historię. To wszystko sprawia, że zamek jest licznie odwiedzany przez turystów. Zamek Książ udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok. W sezonie dla turystów otwarte są także książańskie tarasy. Dodatkowo można zakupić bilet łączony, upoważniający do zwiedzania pobliskiej stadniny i palmiarni. W 2018 roku do zwiedzania udostępniono również podziemia zamku, wydrążone w czasie II wojny światowej w ramach projektu Riese. Oferta zwiedzania zamku jest wciąż poszerzana, dlatego należy zawsze sprawdzać aktualne informacje na oficjalnej stronie internetowej.

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Książ (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Książ

Artykuł Zamek Książ w Wałbrzychu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Grodno

Historia Zamku Grodno (niem. Kynsburg) sięga czasów księstwa świdnicko-jaworskiego. Współczesne badania wskazują na to, iż pierwszy średniowieczny zamek w tym miejscu został wybudowany na przełomie XIII i XIV wieku. Jego budowę przypisuje się Piastowi Śląskiemu księciu Bolkowi I Surowemu. Na samym początku była to budowla typowo średniowieczna, gotycki murowany zamek, wybudowany na skale na szczycie góry. Jego zadaniem było, tak samo jak i innych piastowskich zamków w okolicy, zabezpieczenie południowej granicy księstwa świdnicko-jaworskiego. Wówczas największe zagrożenie dla tego samodzielnego państewka istniało od strony Królestwa Czech. Król czeski pragnął zagarnąć rozdrobnione księstwa śląskie, a księstwo świdnicko-jaworskie było ostatnim z niezależnych księstw. Pierwsza pisemna wzmianka o Zamku Grodno pochodzi z 1315 roku. Wówczas na zamku urzędował książęcy urzędnik burgrabia Kilian von Haugwitz. Rozbudowę gotyckiego zamku przypisuje się Bolkowi II Małemu, wnukowi Bolka I. Po bezdzietnej śmierci Bolka II księstwo zostało ostatecznie włączone do Królestwa Czech.

Najlepszy okres w historii Zamku Grodno przypada na II połowę XVI wieku. Wtedy to zamek był własnością rodu von Logau.  Jeden z jego członków Mathias von Logau dokonał przebudowy średniowiecznego zamku na okazałą renesansową rezydencję. Zamek górny został przebudowany, dobudowano nowy dolny dziedziniec, międzymurze, wzniesiono okazały budynek bramny, a na zamku pojawiły się renesansowe portale i zdobienia. Zamek Grodno zamieszkany był do końca XVIII wieku. W tym czasie z powodu złego stanu technicznego obiektu ostatnia rodzina von Lieres wyprowadziła się z zamku. Podniszczona warownia popadła w ruinę. W 1823 roku ruiny Zamku Grodno znalazły nowego opiekuna w postaci prof. Johanna Büschinga, archeologa z Wrocławia. Od tego czasem zamek był już tylko romantyczną ruiną.

Zwiedzanie Zamku Grodno

Zamek Grodno położony jest na górze Choina (czasem pojawia się forma zapisu Chojna), na wschodnim krańcu Gór Czarnych, będących częścią Gór Wałbrzyskich. Poniżej zamku płynie rzeka Bystrzyca, która historycznie stanowiła granicę pomiędzy Górami Wałbrzyskimi i Sowimi. U podnóża zamku znajduje się Jezioro Bystrzyckie, które powstało w wyniku wybudowania na początku XX wieku zapory na Bystrzycy. Wokół zamku utworzono natomiast rezerwat przyrody „Góra Choina”, aby chronić starodrzew porastający szczyt góry, a także rzadkie siedliska roślin. Zwiedzając zamek najlepiej dojechać do Zagórza Śląskiego, można tam zostawić auto. Dalej czeka nas 15-minutowy spacer piechotą na sam szczyt góry. Zamek Grodno został udostępniony do zwiedzania już w połowie XIX wieku, jako jeden z pierwszych tego typu obiektów na terenie Dolnego Śląska. Dziś jest również udostępniony dla turystów spragnionych średniowiecznej historii. Zwiedzanie zamku obejmuje dziedziniec dolny i górny, zachowane zamkowe komnaty, podziemia i wieżę. W zamkowych podziemiach zachowała się również krypta grobowa ostatnich właścicieli zamku (do 1945 roku) rodziny von Zedlitzów. Szczególnie imponujący jest widok z zamkowej wieży, który rozciąga się na historyczną tzw. Śląską Dolinę, Góry Sowie i Wałbrzyskie. Przy zamku na dziedzińcu dolnym znajduje się restauracja (karczma rycerska).

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Grodno (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Grodno

Artykuł Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Najlepsze atrakcje turystyczne Dolnego Śląska

Lista 10 najlepszych atrakcji turystycznych na terenie województwa dolnośląskiego. 10 miejsc, które warto odwiedzić zwiedzając Dolny Śląsk. Lista ma charakter subiektywny. Na terenie województwa jest dużo ciekawych miejsc wartych odwiedzenia, ja wybrałem tylko 10 głównych atrakcji. Artykuł powstał w formie poradnika dla osób, które chcą po raz pierwszy zwiedzić Dolny Śląsk. Wybierając miejsca kierowałem się kilkoma wytycznymi. Brałem pod uwagę popularność miejsca, jego walory przyrodnicze, historyczne lub architektoniczne, oceny w sieci oraz ofertę skierowaną do możliwie jak najszerszej grupy turystów.

Lista atrakcji turystycznych obejmuje obszar województwa dolnośląskiego, w skład którego wchodzą historyczne tereny Dolnego Śląska, Górnych Łużyc i ziemi kłodzkiej.

1. Rynek we Wrocławiu

Wrocław to historyczna stolica Dolnego Śląska, jak i również całego Śląska. Turystycznym sercem Wrocławia jest jego rynek. To jeden z największych średniowiecznych placów targowych w Europie. Wrocławski rynek ma kształt prostokąta o wymiarach 213 na 178 m, z wewnętrzną środkową zabudową. To najpopularniejsza atrakcja turystyczna Wrocławia i prawdopodobnie również najliczniej odwiedzane miejsce przez turystów na Dolnym Śląsku. Nie ma chyba turysty odwiedzającego to miasto, który nie widziałby wrocławskiego rynku. Na rynku znajduje się wiele zabytkowych kamienic, a w środkowej zabudowie okazały wrocławski Stary Ratusz. Przy rynku funkcjonuje dużo różnego rodzaju restauracji oraz kawiarni. Każdy więc znajdzie coś dla siebie. To również miejsce organizacji imprez masowych, choćby słynnych wrocławskich sylwestrów.

Zwiedzając wrocławski rynek warto udać się do położonego obok kościoła św. Elżbiety, potocznie zwanego kościołem garnizonowym. Na wieży kościoła znajduje się udostępniony dla turystów punkt widokowy z panoramą na Stare Miasto. Natomiast we wnętrzach Starego Ratusza mieści się Muzeum Sztuki Mieszczańskiej. Tuż obok rynku położony jest plac Solny, na którym znajdziemy liczne stoiska z kwiatami. Plac ten został wytyczony w połowie XIII wieku razem z głównym rynkiem. Pod placem Solnym znajduje się również udostępniony do zwiedzania schron przeciwlotniczy z czasów II wojny światowej.

2. Zoo we Wrocławiu

Wrocławskie zoo to kolejne z popularnych miejsc odwiedzanych przez turystów, ale i również przez samych mieszkańców Dolnego Śląska. To najliczniej odwiedzana biletowana atrakcja w regionie, rocznie zoo odwiedza około 1,8 mln gości (dane za 2016 rok). Wrocławskie zoo należy do jednych z najstarszych ogrodów zoologicznych (najstarsze w Polsce), założone zostało jeszcze za czasów pruskich w 1865 roku. Współcześnie w zoo przebywa 12 tys. osobników reprezentujących ponad 1,1 tys. gatunków! Wycieczka do zoo we Wrocławiu to doskonały pomysł na ciepłe wiosenno-letnie dni. Należy jednak pamiętać, że w dni wolne od pracy jest również odwiedzane przez duże ilości zwiedzających.

Rekordy popularności bije także otwarte na terenie zoo w 2014 roku Afrykarium. W ogromnych akwariach prezentowane są różne ekosystemy związane ze środowiskiem wodnym Afryki, stąd z połączenia tych nazw powstało słowo „Afrykarium”. W oceanarium prezentowane są m.in. ekosystemy Morza Czerwonego, Afryki Wschodniej, Kanału Mozambickiego czy dżungli nad rzeką Kongo. Część trasy pokonuje się podwodnymi tunelami. Zwiedzanie Afrykarium to również doskonały pomysł na wycieczkę w czasie gorszej pogody.

3. Zamek Książ w Wałbrzychu

Zamek Książ w Wałbrzychu to jedna z najbardziej popularnych atrakcji turystycznych Dolnego Śląska. To największy zamek na Dolnym Śląsku i trzeci pod względem wielkości zamek w Polsce. Położony jest w Wałbrzychu na Pogórzu Wałbrzyskim. Budowę pierwszego średniowiecznego zamku w tym miejscu przypisuje się pod koniec XIII wieku księciu świdnicko-jaworskiemu Bolkowi I Surowemu. Na początku XVI wieku Zamek Książ stał się własnością pochodzącej z Miśni rodziny Hobergów, którzy później zmienili nazwisko na Hochberg. W czasach Królestwa Prus i Cesarstwa Niemieckiego była to jedna z najbogatszych rodzin w Niemczech. Hochbergowie posiadali Książ aż do 1941 roku. Zamek przez setki lat swojej historii był wielokrotnie przebudowywany. Dziś najbardziej okazałą częścią zamku są barokowe wnętrza dobudowane w XVIII wieku.

Zamek Książ udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok. Oprócz zabytkowych wnętrz zamku można również zwiedzać Mauzoleum Hochbergów, stadninę koni. Do zwiedzania w ramach jednego biletu udostępniona jest także Palmiarnia, wybudowana przez Hochbergów na początku XX wieku. W 2018 roku otworzono również podziemną trasę turystyczną. Sam zamek położony jest na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego.

4. Zamek Czocha w Suchej

Bajkowy Zamek Czocha położony jest malowniczo nad Jeziorem Leśniańskim nad rzeką Kwisa. Historycznie warownia znajduje się już na terenie Górnych Łużyc, albowiem Kwisa od wieków stanowiła granicę pomiędzy Śląskiem a Łużycami. Zamek Czocha powstał jako graniczna warownia pomiędzy tymi dwoma krainami. Jego budowę przypisuje się w połowie XIII wieku królowi czeskiemu Wacławowi I z Przemyślidów. Zamek na początku XX wieku, będąc już wówczas własnością Ernsta Gütschowa, został przebudowany pod kierownictwem znanego berlińskiego architekta Bodo Ebhardta. Dzisiejszy bajkowy wygląd zamku, stylizowany na romantyczno-gotycko-renesansową warownię, jest właśnie efektem ostatniej przebudowy obiektu. Współcześnie Zamek Czocha jest plenerem różnego rodzaju produkcji filmowych, widowisk i spotkań. Udostępniony jest również do zwiedzania dla turystów przez cały rok. To jedna z najliczniej odwiedzanych atrakcji w regionie.

5. Kościół Pokoju w Świdnicy

Ewangelicki Kościół Pokoju w Świdnicy to jeden z najcenniejszych zabytków Dolnego Śląska. Wspólnie z drugim zachowanym Kościołem Pokoju w Jaworze został wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Świdnicki Kościół Pokoju to architektoniczna perełka, której udało się przetrwać do naszych czasów, pomimo wykonania z nietrwałych materiałów. Jego budowa miała bezpośredni związek z zakończeniem tzw. wojny trzydziestoletniej i zawarciem pokoju westfalskiego. Katolicki cesarz Ferdynand III Habsburg, przymuszony przez protestanckiego króla Szwecji, zgodził się na budowę trzech ewangelickich świątyń w dziedzicznych księstwach śląskich: świdnickim, jaworskim i głogowskim. Jednak budowa świątyń była obarczona pewnymi warunkami, które miały utrudnić ewangelikom wzniesienie swoich kościołów. Przede wszystkim musiały być one wykonane z nietrwałych materiałów: drewna, słomy, piasku i gliny. Miały się także znajdować poza murami miasta. Kościoły nie mogły posiadać również dzwonnicy, a ewangelicy mieli je wybudować tylko w ciągu jednego roku. Współcześnie świdnicki Kościół Pokoju wciąż jest świątynią ewangelicką. Udostępniony jest również do zwiedzania.

6. Kompleks Riese w Górach Sowich

Pod kryptonimem „Riese” kryła się w czasie II wojny światowej zakrojona na szeroką skalę budowa podziemnych i naziemnych obiektów w Górach Sowich i na Pogórzu Wałbrzyskim. Budowa ta była realizowana w latach 1943–45 przez nazistowskie Niemcy. O kompleksie Riese mówiło się jako o jednej z największych militarnych inwestycji III Rzeszy. W czasie prac w górach wykuto kilometry tuneli. Dziś powszechnie uważa się, że zespół podziemnych schronów miał być przeznaczony dla Kwatery Głównej Hitlera i towarzyszących mu wojskowych sztabów. Ponieważ do dziś nie zachowała się dokumentacja techniczna budowy kompleksu Riese, niektórzy podważają tę hipotezę. W kontekście przeznaczenia Riese mówi się również o podziemnych fabrykach zbrojeniowych i tajnych zakładach doświadczalnych. Jak było naprawdę? To jedna z największych zagadek Dolnego Śląska.

W skład kompleksu Riese wchodzi 7 podziemnych obiektów-kompleksów, 6 z nich znajduje się w Górach Sowich, a jeden pod dziedzińcem Zamku Książ. Ze wszystkich kompleksów tylko 4 udostępnione są do zwiedzania: kompleks „Rzeczka” Sztolnie Walimskie, kompleks „Osówka”, kompleks „Włodarz” i kompleks „Książ”.

7. Karkonosze i Śnieżka

Karkonosze to najwyższe i najważniejsze pasmo górskie w całych Sudetach. To również najliczniej odwiedzane przez turystów góry na Dolnym Śląsku. Karkonosze to przede wszystkim bogaty świat roślin i zwierząt. Występuje tu duża ilość chronionych gatunków, również gatunków endemicznych, występujących tylko na tym terenie np. Dzwonek Karkonoski. W górnych partiach pasma występują torfowiska, które również są siedliskiem dla zagrożonych gatunków. Z tego też powodu w 1959 roku utworzono Karkonoski Park Narodowy, którego głównym zadaniem jest ochrona przyrody. Karkonosze to także wspaniałe walory krajobrazowe. Licznie występujące tu granitowe skałki, kotły polodowcowe, wodospady, dostarczają niezwykłych walorów widokowych. Karkonosze można zwiedzać poruszając się tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych. W sezonie wiosenno-letnim góry odwiedzają tysiące turystów.

Na tle panoramy Karkonoszy wyraźnie wyróżnia się królowa Sudetów – Śnieżka. Najwyższy szczyt Karkonoszy i zarazem całych Sudetów. Śnieżka wznosi się na wysokość 1603 m n.p.m. Jest również górą graniczną, przez którą przebiega granica polsko-czeska. Śnieżka jest także najwyższym szczytem w całej Republice Czeskiej i głównym celem wycieczek zarówno po polskiej, jak i czeskiej stronie. To najwyższa i najważniejsza z górskich atrakcji Dolnego Śląska, należy również do najpopularniejszych atrakcji turystycznych w całych Sudetach.

8. Kościół Wang w Karpaczu

Malutki drewniany kościółek Wang w Karpaczu to największa atrakcja turystyczna tej górskiej miejscowości. Historia świątyni jest niezwykła, tak samo jak niezwykła jest jej architektura. Pierwotnie kościół zbudowany został w miejscowości Vang w Norwegii na przełomie XII/XIII wieku. Powstał jako jeden z tzw. norweskich kościołów klepkowych. W 1841 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV zakupił kościół dla berlińskiego muzeum. Świątynia została rozebrana i przywieziona najpierw do Szczecina, a później do Berlina. Ostatecznie jednak, za namową hrabiny Fryderyki von Reden z Bukowca, kościółek zamiast do Berlina trafił do Karpacza. Wang stał się świątynią dla mieszkających w pobliżu ewangelików. Również i dziś kościół należy do parafii ewangelicko-augsburskiej. Pięknie odremontowany i zadbany kościół Wang jest jedną z głównych atrakcji Karkonoszy. Budowla wykonana jest niemalże w całości z drewna. Wnętrze kościoła, jak i okalający go zabytkowy cmentarz, udostępnione są do zwiedzania.

9. Twierdze w Kłodzku i Srebrnej Górze

Fortyfikacje w Kłodzku i Srebrnej Górze to dwie pruskie twierdze wzniesione w Sudetach. Pierwsza, starsza, powstała w Kłodzku. Choć wzmianki o istnieniu budowli obronnych w tym miejscu pochodzą już znacznie wcześniej, to zasadnicza rozbudowa twierdzy nastąpiła w XVIII wieku za czasów króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. W wyniku trzech wojen śląskich prawie cały Śląsk, jak i ziemia kłodzka, zostały wchłonięte do Królestwa Prus. Rozbudowa starych umocnień i budowa nowych twierdz była więc ważnym elementem planu Fryderyka II, który zamierzał umocnić się na nowo zdobytych ziemiach.

Druga twierdza powstała od podstaw nad Srebrną Górą w latach 1765–1777. Twierdza Srebrnogórska ulokowana została nad Przełęczą Srebrną, rozdzielającą Góry Sowie od Gór Bardzkich. W strategicznie ważnym miejscu, które umożliwiało przemarsz wojsk przez Sudety. Najbardziej imponującym elementem twierdzy srebrnogórskiej jest potężny Donjon.

10. Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Ostatnia z atrakcji turystycznych Dolnego Śląska w tym zestawieniu związana jest z górnictwem. Sudety to góry zrębowe o skomplikowanej budowie, bogate w różnego rodzaju minerały. W dawnych wiekach jedną z najważniejszych gałęzi sudeckiego przemysłu było górnictwo, najbardziej kojarzone z wydobyciem węgla kamiennego. W Sudetach wydobywano również jeden z najcenniejszy z metali – złoto. Kopalnie złota funkcjonowały m.in. w Złotym Stoku. Początki wydobycia tego cennego kruszcu w tym miejscu sięgają jeszcze czasów średniowiecza. Największy rozkwit wydobycia nastąpił jednak w XVI wieku, kiedy to kopalnia w Złotym Stoku dostarczała rocznie 150 kg czystego złota. W Złotym Stoku wydobywano również arsen. Dziś w dawnych wyrobiskach funkcjonuje podziemna trasa turystyczna. Zwiedzanie Kopalni Złota w Złotym stoku to nie tylko podróż po dawnych sztolniach. To również szereg dodatkowych atrakcji: podziemny spływ łodzią, płukanie złota czy wystawa minerałów. W pobliżu działa również park linowy i średniowieczna osada górnicza. Wszystko to sprawia, iż Złoty Stok to również doskonałe miejsce na wycieczkę z dziećmi.

Mapa top 10 atrakcji turystycznych Dolnego Śląska

Artykuł Top 10 atrakcji turystycznych na Dolnym Śląsku pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.