Dolny Śląsk przed wojną

Zamieszczony powyżej film to prawdziwa perełka dla miłośników historii Dolnego Śląska, zwłaszcza tej przedwojennej. Film jest zlepkiem archiwalnych, przedwojennych ujęć filmowych, pokazujących różne miejsca na terenie Dolnego i Górnego Śląska, tj. góry, w tym najwyższe Karkonosze, miejscowości, schroniska, uzdrowiska, zakłady przemysłowe, a także życie i obrzędy mieszkańców regionu. W filmie zostały wykorzystane przedwojenne ujęcia wykonane w latach 20. i 30. ubiegłego wieku. Choć z początkowej planszy, a także w komentarza lektora, dowiadujemy się, że film opowiada o Śląsku, to w rzeczywistości większość miejsc pokazanych na materiale pochodzi z Dolnego Śląska. Całość okraszona jest niemieckim komentarzem, jak przypuszczam już powojennym.

Aby ułatwić rozpoznanie pokazanych miejsc na filmie przygotowałem ich chronologiczną listę wraz z czasem, w którym się pojawiają.

W filmie możemy zobaczyć następujące miejsca:

• Karkonosze – 00:22
• Karpacz – 02:13
• Karkonosze – 03:03
• Zamek Chojnik – 04:06
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 04:12
• Góry Izerskie – 04:29
• Jelenia Góra – 04:50
• Góry Sokole – 05:36
• Zamek Chojnik – 05:46
• Zamek Ogrodzieniec* – 05:57
• Zamek w Będzinie* – 06:18
• Paczków – 06:30
• Jagniątków (Gerhart Hauptmann) – 06:45
• Karkonosze – 07:08
• Śnieżne Kotły – 07:20
• RTON Śnieżne Kotły (Schneegrubenbaude) – 07:34
• Wodospad Szklarki – 07:56
• Świeradów-Zdrój – 08:00
• Schronisko PTTK na Stogu Izerskim – 08:51
• Szklarska Poręba – 09:00
• Huta Julia (Szklarska Poręba) – 10:06
• Wodospad Kamieńczyka – 12:21
• Karpacz – 12:54
• Kościół Wang (Bierutowice) – 13:19
• Ślub na Dolnym Śląsku – 13:48
• Karkonosze – 15:54
• Schronisko Księcia Henryka – 16:06
• Śnieżka – 16:16
• Schronisko Dom Śląski – 16:19
• Schronisko PTTK Samotnia – 17:51
• Zima w górach – 18:18
• Schronisko PTTK na Hali Szrenickiej – 18:58
• Schronisko Szrenica – 19:20
• Śnieżne Kotły – 19:40
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 20:03
• Schronisko Petrova bouda** – 20:44
• Szpindlerowy Młyn** – 20:55
• Schronisko PTTK Samotnia i Mały Staw – 21:54
• Schronisko PTTK im. Bronisława Czecha – 22:27
• Schronisko PTTK Strzecha Akademicka – 22:40
• Śnieżka – 22:55
• Cieplice-Zdrój – 23:30
• Kamienna Góra – 24:35
• Krzeszów – 25:45
• Szczawno-Zdrój – 26:31
• Zamek Książ – 26:54
• Wałbrzych – 27:38
• Sokołowsko – 27:48
• Duszniki-Zdrój – 28:52
• Kłodzko – 30:53
• Szczawno-Zdrój – 31:10
• Kudowa-Zdrój – 31:25
• Polanica-Zdrój – 32:04
• Lądek-Zdrój – 32:21
• Nysa – 32:54
• Górny Śląsk (I wojna światowa i powstania śląskie) – 34:15
• Góra Świętej Anny – 37:22
• Kopalnie na Górnym Śląsku – 38:21
• Ślub a Górnym Śląsku – 42:49
• Wrocław – 46:38
• Ostrów Tumski (Wrocław) – 47:21
• Rynek i Stary Ratusz (Wrocław) – 48:48
• Nowy Targ (Wrocław) – 50:51
• Rynek (Świdnica)*** – 50:53
• Katedra św. Jana Chrzciciela (Wrocław) – 51:21
• Pałac Królewski (Wrocław) – 52:32
• Gmach Główny Uniwersytetu Wrocławskiego – 52:50
• Hala Stulecia – 54:55

* Oba zamki (Ogrodzieniec i Będzin) nie znajdują się na historycznym obszarze Śląska. Być może doszło tutaj do pomyłki przez to, że przez krótki czas (po III rozbiorze Polski) znalazły się one na obszarze nazywanym przez Prusaków Nowym Śląskiem (niem. Neuschlesien).

** Miejsce znajduje się na terenie Czech.

*** Pomyłka, ujęcia ze świdnickiego rynku zostały włączone do ujęć z wrocławskiego Nowego Targu.

Artykuł Dolny Śląsk przed wojną [stary film] pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Stary Książ

Historia Zamku Stary Książ (niem. Alte Burg, Alte Burg Fürstenstein), tak samo jak jego nazwa, związana jest z głównym Zamkiem Książ. To, co dziś możemy oglądać, to ruiny sztucznego zamku wybudowanego pod koniec XVIII wieku. Budowa Starego Książa rozpoczęła się w roku 1794, a jej zleceniodawcą był hrabia Hans Heinrich VI von Hochberg, będący ówcześnie właścicielem Zamku Książ. Hrabia von Hochberg zlecił zaprojektowanie zamku Christianowi W. Tischbeinowi – artyście związanemu od lat z rodziną Hochbergów. Budowla powstała od razu jako romantyczne pół ruiny, stylizowane na stary gotycki zamek. Było to jednak coś więcej niż tylko kilka ścian, które widzimy dzisiaj. Budowla miała tylko przypominać ruiny. Na samym dole znajdowała się restauracja dla gości. Na pierwszym piętrze zorganizowano zaś salę, w której urządzono małą zbrojownię tzw. salę rycerską. W zamku umieszczono wiele cennych pamiątek i trofeów pochodzących ze zbiorów Hochbergów. Jednym z cenniejszych przedmiotów w zbiorach było łóżko polowe króla Prus Fryderyka Wielkiego, na którym spał w czasie bitwy pod Dobromierzem. Zamek posiadał także swoją własną kaplicę, sypialnię, galerię obrazów, a z jego dziedzińca i punktu widokowego turyści mogli podziwiać okoliczne tereny. Stary Zamek Książ służył Hochbergom do przyjmowania ważnych gości, urządzania przyjęć i zabaw. Był również chętnie odwiedzany przez zwykłych turystów, zwłaszcza kuracjuszy z pobliskiego uzdrowiska Szczawna-Zdroju. Niektórzy powiadają, że budowa Starego Książa miała przyczynić się do odciągnięcia ruchu turystycznego z głównego zamku Hochbergów.

Powszechnie uważa się, że Zamek Stary Książ to tylko pozostałości po XVIII-wiecznych sztucznych ruinach. Ruiny te jednak zostały wybudowane na pozostałościach prawdziwego średniowiecznego zamku, którego budowę datuje się na II połowę XIII wieku. Potwierdziły to badania archeologiczne prowadzone w latach 90. ubiegłego wieku pod kierownictwem Krzysztofa Jaworskiego. Prawdopodobnie szczątki tej pierwszej warowni posłużyły Hochbergom do budowy romantycznych ruin Starego Książa. Co więcej, w toku badań okazało się, że XIII-wieczny zamek został wybudowany na jeszcze starszym założeniu obronnym. Prawdopodobnie wcześniej istniał już w tym miejscu gród datowany na IX–X wiek. Tak więc geneza Starego Książa jest znacznie starsza niż można by przypuszczać. Dobrze widoczne pozostałości wałów tego grodu rozciągają się pomiędzy dwoma drogami prowadzącymi na zamek. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że gród ten wznieśli Wielkomorawianie, próbując rozszerzyć swoje wpływy na tę część Sudetów. Dopiero później, pod koniec XIII wieku, został wzniesiony murowany zamek, należący prawdopodobnie do księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego.

Kres historii Starego Książa, przynajmniej takiego jakiego znamy z przedwojennych pocztówek, nastąpił tuż po zakończeniu wojny. W maju 1945 roku zamek został splądrowany przez żołnierzy Armii Czerwonej, a następnie podpalony. Ogień miał zostać wzniecony w celu zatarcia śladów kradzieży, choć mógł zostać zaprószony również przypadkiem. Pożar strawił drewniane fragmenty zamku i jego wyposażenie. Na jedynym zachowanym zdjęciu po pożarze widać, że wciąż jeszcze stoją zamkowe mury. Zapewne musiały one runąć znacznie później, w wyniku oddziaływania warunków atmosferycznych, a także – niestety – w wyniku działalności okolicznych mieszkańców.

Zwiedzanie Zamku Stary Książ

Zamek Stary Książ położony jest na Pogórzu Wałbrzyskim w Książańskim Parku Krajobrazowym. Od głównego Książa – czasem zwanego nowym Książem – oddziela go przełom rzeki Pełcznicy, potocznie nazywanym wąwozem Książa. Dodatkowo zamek znajduje się na terenie rezerwatu przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”. Choć dziś Stary Książ jest tylko cieniem dawnej XIX-wiecznej romantycznej ruiny, to wciąż przyciąga ciekawskich turystów. Do zamku można dostać się jedynie piechotą, prowadzi do niego kilka szlaków turystycznych. Wędrówkę można rozpocząć z dzielnicy Szczawienko w Wałbrzychu lub z Pełcznicy w Świebodzicach. Dla odważniejszych turystów istnieje trasa turystyczna łącząca nowy Zamek Książ ze Starym Książem. Przebiega ona mostkami zawieszonymi nad przepaściami wzdłuż Wąwozu Książ, ze względu na jej charakter trasa została ochrzczona „diabelskimi mostkami”. Wejście na zamek jest całkowicie darmowe. Na samym zamku zachowało się niewiele z dawnej romantycznej ruiny, pomimo tego sterczące fragmenty murów wciąż mają swój niezwykły urok. Po przejściu przez dziedziniec zamku na końcu skalnego cypla znajduje się punkt widokowy, z którego widać położony po drugiej stronie nowy Zamek Książ.

Uwaga! Miejsce jest swobodnie dostępne dla turystów w związku z tym nie obowiązują tutaj żadne bilety wstępu ani godziny otwarcia.

Mapa i dojście do Zamku Stary Książ

Artykuł Zamek Stary Książ w Wałbrzychu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Książ

Zamek Książ (niem. Fürstenstein) został wybudowany na skalnym cyplu otoczonym z trzech stron wąwozem (przełomem) rzeki Pełcznicy. Powszechnie budowę zamku przypisuje się księciu świdnicko-jaworskiemu Bolkowi I Surowemu. Po raz pierwszy zamek wzmiankowany był w 1293 roku, jako element tytularny Bolka I – Bolko dei gratia dux Slesie et dominus de Wrstenberc – Bolko z Bożej łaski książę Śląska i pan na Książu. Tytuł „pana na Książu” (pana na Fürstenbergu) był konsekwentnie używany przez kolejnych książąt z linii świdnicko-jaworskiej. Inną sprawą jest to, o który Książ chodziło w tytule – nowy opisywany w tym artykule, czy tzw. Stary Zamek Książ leżący po drugiej stronie wąwozu. Ta kwestia wciąż pozostaje nierozwikłana. Po raz kolejny zamek wzmiankowany był w 1355 roku jako castrum Fürstinberg. Za czasów Bolka II Małego na zamku funkcję burgrabiego pełnił Bernard von Zedlitz. Po śmieci Bolka II i przejściu księstwa do Korony Czeskiej na zamku wielokrotnie zmieniali się właściciele i zarządcy. Warto tu odnotować, że w 1463 roku warownia stała się własnością króla Czech Jerzego z Podiebradów, a ten z kolei obsadził go swoim zaufanym namiestnikiem. W trakcie walk o tron czeski Zamek Książ był kilkukrotnie oblegany przez wojska króla Węgier w Macieja Korwina. W tym czasie Książ należał do Hansa Schellendorfa – stronnika Jerzego z Podiebradów. Ostatecznie zamek został zdobyty w 1482 roku.

Nowa era w historii Zamku Książ rozpoczęła się w 1509 roku, kiedy to zamek wraz z przynależnymi dobrami (3 miasta i 31 wsi) został kupiony za 10 tys. kop praskich groszy przez Konrada I von Hoberga. Hobergowie byli rodem pochodzącym z Miśni, przybyłym na Śląsk pod koniec XIII wieku. Z czasem ród ten zmienił swoje nazwisko na Hohberg, a później na Hochberg. Hochbergowie złotymi zgłoskami zapisali się w historii Książa. Zamek był ich własnością (dobrem dziedzicznym), aż do czasów II wojny światowej. Przez ten czas obiekt był kilkukrotnie przebudowywany. Ważniejsze zmiany miały miejsce w XVII, XVIII i XX wieku. Warto tu wspomnieć o przebudowie w latach 1718–1734 za czasów Konrada Ernsta Maksymiliana. W jej trakcie dobudowano do zamku część barokową z okazałą Salą Maksymiliana, którą dziś możemy podziwiać w czasie zwiedzania zamku. Ostatecznie w wyniku kolejnych przebudów zamek utracił niemalże całkowicie swoje cechy obronne, stając się de facto rezydencją, pałacem.

Współczesny wygląd zamku jest efektem gruntownej ostatniej przebudowy, która miała miejsce na początku XX wieku. Równie istotne były prace budowlane prowadzone przez nazistowską Organizację Todt w latach 1944–1945. Wtedy to znaczna część wnętrz Książa uległa zniszczeniu, a zamkowy skalny cypel, na którym od wieków stoi warownia, został podziurawiony siecią podziemnych korytarzy. Pisząc o współczesnej historii zamku nie sposób nie wspomnieć o ostatnich mieszkańcach i właścicielach Książa – rodzinie von Hochberg. Był nim książę Jan Henryk (Hans Heinrich) XV Hochberg von Pless i jego żona angielka księżna Daisy (właściwie Maria Teresa Oliwia z domu Cornwallis-West). Mieli trzech synów: najstarszego dziedzica fortuny Hansa Heinricha, Aleksandra i najmłodszego Bolka. Niestety ich małżeństwo nie przetrwało próby czasu i pierwszowojennej zawieruchy. Daisy przeszła do historii przede wszystkim jako ciepła i troskliwa osoba, zaangażowana w działalność charytatywną i społeczną. Na zamku mieszkała do 1940 roku, kiedy to została przeniesiona do willi w Wałbrzychu, a sam zamek został wówczas skonfiskowany przez państwo niemieckie.

Zwiedzanie Zamku Książ

Zamek Książ położony jest na obszarze Pogórza Wałbrzyskiego, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Administracyjnie zamek znajduje się na terenie miasta Wałbrzych. Poniżej zamku płynie w wąwozie (przełomie) rzeka Pełcznica, a obszar ten został objęty ochroną prawną w postaci rezerwatu przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”. Zamek Książ w Wałbrzychu należy do jednych z najchętniej i najliczniej odwiedzanych atrakcji turystycznych na Dolnym Śląsku. To największy zamek w regionie i trzeci pod względem wielkości w Polsce (po Malborku i Wawelu). Monumentalny i pięknie położony na skalnym cyplu, otoczony przełomem rzeki Pełcznicy. Ponadto Książ był zawsze miejscem owianym tajemnicą, głównie ze względu na swoją drugowojenną historię. To wszystko sprawia, że zamek jest licznie odwiedzany przez turystów. Zamek Książ udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok. W sezonie dla turystów otwarte są także książańskie tarasy. Dodatkowo można zakupić bilet łączony, upoważniający do zwiedzania pobliskiej stadniny i palmiarni. W 2018 roku do zwiedzania udostępniono również podziemia zamku, wydrążone w czasie II wojny światowej w ramach projektu Riese. Oferta zwiedzania zamku jest wciąż poszerzana, dlatego należy zawsze sprawdzać aktualne informacje na oficjalnej stronie internetowej.

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Książ (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Książ

Artykuł Zamek Książ w Wałbrzychu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Najlepsze atrakcje turystyczne Dolnego Śląska

Lista 10 najlepszych atrakcji turystycznych na terenie województwa dolnośląskiego. 10 miejsc, które warto odwiedzić zwiedzając Dolny Śląsk. Lista ma charakter subiektywny. Na terenie województwa jest dużo ciekawych miejsc wartych odwiedzenia, ja wybrałem tylko 10 głównych atrakcji. Artykuł powstał w formie poradnika dla osób, które chcą po raz pierwszy zwiedzić Dolny Śląsk. Wybierając miejsca kierowałem się kilkoma wytycznymi. Brałem pod uwagę popularność miejsca, jego walory przyrodnicze, historyczne lub architektoniczne, oceny w sieci oraz ofertę skierowaną do możliwie jak najszerszej grupy turystów.

Lista atrakcji turystycznych obejmuje obszar województwa dolnośląskiego, w skład którego wchodzą historyczne tereny Dolnego Śląska, Górnych Łużyc i ziemi kłodzkiej.

1. Rynek we Wrocławiu

Wrocław to historyczna stolica Dolnego Śląska, jak i również całego Śląska. Turystycznym sercem Wrocławia jest jego rynek. To jeden z największych średniowiecznych placów targowych w Europie. Wrocławski rynek ma kształt prostokąta o wymiarach 213 na 178 m, z wewnętrzną środkową zabudową. To najpopularniejsza atrakcja turystyczna Wrocławia i prawdopodobnie również najliczniej odwiedzane miejsce przez turystów na Dolnym Śląsku. Nie ma chyba turysty odwiedzającego to miasto, który nie widziałby wrocławskiego rynku. Na rynku znajduje się wiele zabytkowych kamienic, a w środkowej zabudowie okazały wrocławski Stary Ratusz. Przy rynku funkcjonuje dużo różnego rodzaju restauracji oraz kawiarni. Każdy więc znajdzie coś dla siebie. To również miejsce organizacji imprez masowych, choćby słynnych wrocławskich sylwestrów.

Zwiedzając wrocławski rynek warto udać się do położonego obok kościoła św. Elżbiety, potocznie zwanego kościołem garnizonowym. Na wieży kościoła znajduje się udostępniony dla turystów punkt widokowy z panoramą na Stare Miasto. Natomiast we wnętrzach Starego Ratusza mieści się Muzeum Sztuki Mieszczańskiej. Tuż obok rynku położony jest plac Solny, na którym znajdziemy liczne stoiska z kwiatami. Plac ten został wytyczony w połowie XIII wieku razem z głównym rynkiem. Pod placem Solnym znajduje się również udostępniony do zwiedzania schron przeciwlotniczy z czasów II wojny światowej.

2. Zoo we Wrocławiu

Wrocławskie zoo to kolejne z popularnych miejsc odwiedzanych przez turystów, ale i również przez samych mieszkańców Dolnego Śląska. To najliczniej odwiedzana biletowana atrakcja w regionie, rocznie zoo odwiedza około 1,8 mln gości (dane za 2016 rok). Wrocławskie zoo należy do jednych z najstarszych ogrodów zoologicznych (najstarsze w Polsce), założone zostało jeszcze za czasów pruskich w 1865 roku. Współcześnie w zoo przebywa 12 tys. osobników reprezentujących ponad 1,1 tys. gatunków! Wycieczka do zoo we Wrocławiu to doskonały pomysł na ciepłe wiosenno-letnie dni. Należy jednak pamiętać, że w dni wolne od pracy jest również odwiedzane przez duże ilości zwiedzających.

Rekordy popularności bije także otwarte na terenie zoo w 2014 roku Afrykarium. W ogromnych akwariach prezentowane są różne ekosystemy związane ze środowiskiem wodnym Afryki, stąd z połączenia tych nazw powstało słowo „Afrykarium”. W oceanarium prezentowane są m.in. ekosystemy Morza Czerwonego, Afryki Wschodniej, Kanału Mozambickiego czy dżungli nad rzeką Kongo. Część trasy pokonuje się podwodnymi tunelami. Zwiedzanie Afrykarium to również doskonały pomysł na wycieczkę w czasie gorszej pogody.

3. Zamek Książ w Wałbrzychu

Zamek Książ w Wałbrzychu to jedna z najbardziej popularnych atrakcji turystycznych Dolnego Śląska. To największy zamek na Dolnym Śląsku i trzeci pod względem wielkości zamek w Polsce. Położony jest w Wałbrzychu na Pogórzu Wałbrzyskim. Budowę pierwszego średniowiecznego zamku w tym miejscu przypisuje się pod koniec XIII wieku księciu świdnicko-jaworskiemu Bolkowi I Surowemu. Na początku XVI wieku Zamek Książ stał się własnością pochodzącej z Miśni rodziny Hobergów, którzy później zmienili nazwisko na Hochberg. W czasach Królestwa Prus i Cesarstwa Niemieckiego była to jedna z najbogatszych rodzin w Niemczech. Hochbergowie posiadali Książ aż do 1941 roku. Zamek przez setki lat swojej historii był wielokrotnie przebudowywany. Dziś najbardziej okazałą częścią zamku są barokowe wnętrza dobudowane w XVIII wieku.

Zamek Książ udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok. Oprócz zabytkowych wnętrz zamku można również zwiedzać Mauzoleum Hochbergów, stadninę koni. Do zwiedzania w ramach jednego biletu udostępniona jest także Palmiarnia, wybudowana przez Hochbergów na początku XX wieku. W 2018 roku otworzono również podziemną trasę turystyczną. Sam zamek położony jest na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego.

4. Zamek Czocha w Suchej

Bajkowy Zamek Czocha położony jest malowniczo nad Jeziorem Leśniańskim nad rzeką Kwisa. Historycznie warownia znajduje się już na terenie Górnych Łużyc, albowiem Kwisa od wieków stanowiła granicę pomiędzy Śląskiem a Łużycami. Zamek Czocha powstał jako graniczna warownia pomiędzy tymi dwoma krainami. Jego budowę przypisuje się w połowie XIII wieku królowi czeskiemu Wacławowi I z Przemyślidów. Zamek na początku XX wieku, będąc już wówczas własnością Ernsta Gütschowa, został przebudowany pod kierownictwem znanego berlińskiego architekta Bodo Ebhardta. Dzisiejszy bajkowy wygląd zamku, stylizowany na romantyczno-gotycko-renesansową warownię, jest właśnie efektem ostatniej przebudowy obiektu. Współcześnie Zamek Czocha jest plenerem różnego rodzaju produkcji filmowych, widowisk i spotkań. Udostępniony jest również do zwiedzania dla turystów przez cały rok. To jedna z najliczniej odwiedzanych atrakcji w regionie.

5. Kościół Pokoju w Świdnicy

Ewangelicki Kościół Pokoju w Świdnicy to jeden z najcenniejszych zabytków Dolnego Śląska. Wspólnie z drugim zachowanym Kościołem Pokoju w Jaworze został wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Świdnicki Kościół Pokoju to architektoniczna perełka, której udało się przetrwać do naszych czasów, pomimo wykonania z nietrwałych materiałów. Jego budowa miała bezpośredni związek z zakończeniem tzw. wojny trzydziestoletniej i zawarciem pokoju westfalskiego. Katolicki cesarz Ferdynand III Habsburg, przymuszony przez protestanckiego króla Szwecji, zgodził się na budowę trzech ewangelickich świątyń w dziedzicznych księstwach śląskich: świdnickim, jaworskim i głogowskim. Jednak budowa świątyń była obarczona pewnymi warunkami, które miały utrudnić ewangelikom wzniesienie swoich kościołów. Przede wszystkim musiały być one wykonane z nietrwałych materiałów: drewna, słomy, piasku i gliny. Miały się także znajdować poza murami miasta. Kościoły nie mogły posiadać również dzwonnicy, a ewangelicy mieli je wybudować tylko w ciągu jednego roku. Współcześnie świdnicki Kościół Pokoju wciąż jest świątynią ewangelicką. Udostępniony jest również do zwiedzania.

6. Kompleks Riese w Górach Sowich

Pod kryptonimem „Riese” kryła się w czasie II wojny światowej zakrojona na szeroką skalę budowa podziemnych i naziemnych obiektów w Górach Sowich i na Pogórzu Wałbrzyskim. Budowa ta była realizowana w latach 1943–45 przez nazistowskie Niemcy. O kompleksie Riese mówiło się jako o jednej z największych militarnych inwestycji III Rzeszy. W czasie prac w górach wykuto kilometry tuneli. Dziś powszechnie uważa się, że zespół podziemnych schronów miał być przeznaczony dla Kwatery Głównej Hitlera i towarzyszących mu wojskowych sztabów. Ponieważ do dziś nie zachowała się dokumentacja techniczna budowy kompleksu Riese, niektórzy podważają tę hipotezę. W kontekście przeznaczenia Riese mówi się również o podziemnych fabrykach zbrojeniowych i tajnych zakładach doświadczalnych. Jak było naprawdę? To jedna z największych zagadek Dolnego Śląska.

W skład kompleksu Riese wchodzi 7 podziemnych obiektów-kompleksów, 6 z nich znajduje się w Górach Sowich, a jeden pod dziedzińcem Zamku Książ. Ze wszystkich kompleksów tylko 4 udostępnione są do zwiedzania: kompleks „Rzeczka” Sztolnie Walimskie, kompleks „Osówka”, kompleks „Włodarz” i kompleks „Książ”.

7. Karkonosze i Śnieżka

Karkonosze to najwyższe i najważniejsze pasmo górskie w całych Sudetach. To również najliczniej odwiedzane przez turystów góry na Dolnym Śląsku. Karkonosze to przede wszystkim bogaty świat roślin i zwierząt. Występuje tu duża ilość chronionych gatunków, również gatunków endemicznych, występujących tylko na tym terenie np. Dzwonek Karkonoski. W górnych partiach pasma występują torfowiska, które również są siedliskiem dla zagrożonych gatunków. Z tego też powodu w 1959 roku utworzono Karkonoski Park Narodowy, którego głównym zadaniem jest ochrona przyrody. Karkonosze to także wspaniałe walory krajobrazowe. Licznie występujące tu granitowe skałki, kotły polodowcowe, wodospady, dostarczają niezwykłych walorów widokowych. Karkonosze można zwiedzać poruszając się tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych. W sezonie wiosenno-letnim góry odwiedzają tysiące turystów.

Na tle panoramy Karkonoszy wyraźnie wyróżnia się królowa Sudetów – Śnieżka. Najwyższy szczyt Karkonoszy i zarazem całych Sudetów. Śnieżka wznosi się na wysokość 1603 m n.p.m. Jest również górą graniczną, przez którą przebiega granica polsko-czeska. Śnieżka jest także najwyższym szczytem w całej Republice Czeskiej i głównym celem wycieczek zarówno po polskiej, jak i czeskiej stronie. To najwyższa i najważniejsza z górskich atrakcji Dolnego Śląska, należy również do najpopularniejszych atrakcji turystycznych w całych Sudetach.

8. Kościół Wang w Karpaczu

Malutki drewniany kościółek Wang w Karpaczu to największa atrakcja turystyczna tej górskiej miejscowości. Historia świątyni jest niezwykła, tak samo jak niezwykła jest jej architektura. Pierwotnie kościół zbudowany został w miejscowości Vang w Norwegii na przełomie XII/XIII wieku. Powstał jako jeden z tzw. norweskich kościołów klepkowych. W 1841 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV zakupił kościół dla berlińskiego muzeum. Świątynia została rozebrana i przywieziona najpierw do Szczecina, a później do Berlina. Ostatecznie jednak, za namową hrabiny Fryderyki von Reden z Bukowca, kościółek zamiast do Berlina trafił do Karpacza. Wang stał się świątynią dla mieszkających w pobliżu ewangelików. Również i dziś kościół należy do parafii ewangelicko-augsburskiej. Pięknie odremontowany i zadbany kościół Wang jest jedną z głównych atrakcji Karkonoszy. Budowla wykonana jest niemalże w całości z drewna. Wnętrze kościoła, jak i okalający go zabytkowy cmentarz, udostępnione są do zwiedzania.

9. Twierdze w Kłodzku i Srebrnej Górze

Fortyfikacje w Kłodzku i Srebrnej Górze to dwie pruskie twierdze wzniesione w Sudetach. Pierwsza, starsza, powstała w Kłodzku. Choć wzmianki o istnieniu budowli obronnych w tym miejscu pochodzą już znacznie wcześniej, to zasadnicza rozbudowa twierdzy nastąpiła w XVIII wieku za czasów króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. W wyniku trzech wojen śląskich prawie cały Śląsk, jak i ziemia kłodzka, zostały wchłonięte do Królestwa Prus. Rozbudowa starych umocnień i budowa nowych twierdz była więc ważnym elementem planu Fryderyka II, który zamierzał umocnić się na nowo zdobytych ziemiach.

Druga twierdza powstała od podstaw nad Srebrną Górą w latach 1765–1777. Twierdza Srebrnogórska ulokowana została nad Przełęczą Srebrną, rozdzielającą Góry Sowie od Gór Bardzkich. W strategicznie ważnym miejscu, które umożliwiało przemarsz wojsk przez Sudety. Najbardziej imponującym elementem twierdzy srebrnogórskiej jest potężny Donjon.

10. Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Ostatnia z atrakcji turystycznych Dolnego Śląska w tym zestawieniu związana jest z górnictwem. Sudety to góry zrębowe o skomplikowanej budowie, bogate w różnego rodzaju minerały. W dawnych wiekach jedną z najważniejszych gałęzi sudeckiego przemysłu było górnictwo, najbardziej kojarzone z wydobyciem węgla kamiennego. W Sudetach wydobywano również jeden z najcenniejszy z metali – złoto. Kopalnie złota funkcjonowały m.in. w Złotym Stoku. Początki wydobycia tego cennego kruszcu w tym miejscu sięgają jeszcze czasów średniowiecza. Największy rozkwit wydobycia nastąpił jednak w XVI wieku, kiedy to kopalnia w Złotym Stoku dostarczała rocznie 150 kg czystego złota. W Złotym Stoku wydobywano również arsen. Dziś w dawnych wyrobiskach funkcjonuje podziemna trasa turystyczna. Zwiedzanie Kopalni Złota w Złotym stoku to nie tylko podróż po dawnych sztolniach. To również szereg dodatkowych atrakcji: podziemny spływ łodzią, płukanie złota czy wystawa minerałów. W pobliżu działa również park linowy i średniowieczna osada górnicza. Wszystko to sprawia, iż Złoty Stok to również doskonałe miejsce na wycieczkę z dziećmi.

Mapa top 10 atrakcji turystycznych Dolnego Śląska

Artykuł Top 10 atrakcji turystycznych na Dolnym Śląsku pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.