Historia Zamku Cisy

Budowę Zamku Cisy (niem. Zeisburg, Zeiskenburg) przypisuje się powszechnie księciu świdnickiemu Bolkowi I Surowemu. Po raz pierwszy zamek wzmiankowany był w 1327 roku, za rządów księcia Bolka II Małego, jako miejsce wystawienia jednego z książęcych dokumentów. Pojawiająca się wcześniejsza data związana z Cisami (1242 rok) pochodzi z dokumentu uznanego za falsyfikat. We wspomnianym dokumencie z 1327 roku, jako świadek figuruje sędzia dworu świdnickiego Ruprecht Unwogel z rodu Bolzów, który później tytułował się Ruprecht von Czeisberg/Czeysikperg. W drugiej połowie XIV wieku zamek przeszedł w ręce Mikołaja de Cyskberg, blisko związanego z dworem księcia Bolka II i jego żony Agnieszki Habsburżanki. Pod koniec XIV wieku Zamek Cisy coraz częściej stawał się miejscem przebywania dworu świdnickiego wdowy Agnieszki. W tamtym czasie do dóbr zamkowych należało m.in. miasto Dobromierz oraz wsie Cisów, Międzyrzecze, Jaskulin, Pogwizdów, Siodłkowice i Stanowice. W 1466 roku zamek został zdobyty i zniszczony – prawdopodobnie przez wojska czeskie stronników króla Jerzego z Podiebradów. W drugiej połowie XV wieku zamek został prawdopodobnie rozbudowany, o czym może świadczyć m.in. zastosowanie bastei przy jednym z dziedzińców. Powolny upadek zamku nastąpił w XVIII wieku, kiedy to z warowni zaczęto pozyskiwać materiały do budowy pałacu w sąsiedniej Strudze. Ostatecznie Zamek Cisy został opuszczony około 1800 roku. Od tego czasu pozostaje ruiną. W latach 30. XX wieku dokonano częściowej rekonstrukcji ruin, odtwarzając m.ni. główną południowo-wschodnią bramę i część wieży.

Zwiedzanie Zamku Cisy

Zamek Cisy geograficznie położony jest na obszarze Pogórza Wałbrzyskiego, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Przez ruiny zamku przebiega zielony Szlak Zamków Piastowskich. Zamek został wybudowany na wzgórzu, tuż nad potokiem Czyżynki. Od strony południowo-wschodniej wejście do zamku prowadzi przez most przerzucony nad suchą fosą (odbudowany ponownie w 2020 roku) i dalej przez główną zrekonstruowaną w XX wieku bramę. Zamek Cisy to budowla wieloczłonowa, z której najlepiej zachowany jest zamek górny, gdzie znajdują się pozostałości m.in. wielokondygnacyjnego domu mieszkalnego z zachowanym sklepionym pomieszczenie w przyziemiu. W obrębie muru obwodowego zamku górnego znajduje się również okazała cylindryczna wieża ostatecznej obrony (bergfried), do której wejście znajdowało się dawniej na pierwszym piętrze. Zamek górny otoczony jest kolejnymi pierścieniami murów, tworzącymi międzymurze i dwa dziedzińce-podzamcza.

Ruiny Zamku Cisy to doskonały cel na weekendową pieszą wycieczkę. Do zamku możemy dostać się znakowanymi szlakami turystycznymi – czerwonym od strony Strugi lub Podzamcza (dzielnica Wałbrzycha), a także zielonym od Chwaliszowa lub Pełcznicy (dzielnica Świebodzic). Ponieważ Zamek Cisy pozostaje z dala od głównych turystycznych destynacji, nie spotkamy tu tłumów turystów. Choć w ostatnich latach trend ten ulega zmianie. Wciąż jednak średniowieczne ruiny zamku, skryte w podwałbrzyskich lasach, pozostają idealnym celem na spokojną pieszą wycieczkę.

Uwaga! Miejsce jest swobodnie dostępne dla turystów w związku z tym nie obowiązują tutaj żadne bilety wstępu ani godziny otwarcia.

Mapa i dojście do Zamku Cisy

Artykuł Zamek Cisy w Cieszowie pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Wleń (Lenno)

Zamek Wleń (niem. Lehnhaus), zwany również zamkiem Lenno lub Wleńskim Gródkiem, należy do jednych z najstarszych murowanych warowni na terenie Dolnego Śląska. Niekiedy o Zamku Wleń mówi się jako o najstarszym murowanym zamku w Polsce. Już w 1155 roku, w bulli papieża Hadriana IV, została wzmiankowana kasztelania Valan, czyli dzisiejszy Wleń. Budowa zamku przypisywana jest księciu Bolesławowi I Wysokiemu. Najstarsze murowane części zamku (faza romańska) datuje się na druga połowę XII i pierwszą połowę XIII wieku. Za rządów księcia śląskiego Henryka I Brodatego zamek stał się jedną z ważniejszych siedzib książęcych. Według tradycji, Zamek Wleń był miejscem, które szczególnie upodobała sobie żona Henryka Brodatego – św. Jadwiga. W drugiej połowie XIII i w XIV wieku zamek został znacząco rozbudowany (faza gotycka), uzyskując do końca XIV wieku swoją gotycką formę. Po przejściu Śląska do Korony Czeskiej i wygaśnięciu na tych terenach władzy piastowskiej, warownią władał m.in. znany na Śląsku ród Zedlitzów. W 1463 roku zamek został przejęty przez króla czeskiego Jerzego z Podiebradów. W XV i XVI wieku Zamek Wleń kilkukrotnie zmieniał swoich właścicieli, przechodząc pod władanie tak znanych rodów jak Reichenbachowie, Hochbergowie czy Schaffgotschowie. Ostatecznie Zamek Wleń został zniszczony w 1646 roku w czasie wojny trzydziestoletniej i od tego czasu pozostaje w ruinie.

Zwiedzanie Zamku Wleń (Lenno)

Zamek Wleń (Lenno) położony jest we wsi Łupki (gmina Wleń), na wschodnim krańcu Pogórza Izerskiego, na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru. Płynąca poniżej zamku rzeka Bóbr rozgranicza w tym miejscu Pogórze Izerskie od Gór i Pogórza Kaczawskiego. Obszar wokół zamku został objęty dodatkową ochroną prawną w postaci utworzenia rezerwatu przyrody „Góra Zamkowa”. Zamek Wleń pozostaje zabezpieczoną ruiną, z którego najlepiej zachowany jest wolnostojący stołp (wieża obronna). Teren zamku wraz z wejściem na wieżę udostępniony jest do zwiedzania codziennie, występ wymaga zakupu biletu. Oprócz oczywistych atrakcji w postaci ruin jednej z najstarszych warowni na terenie Dolnego Śląska, z wieży Zamku Wleń rozciągają się piękne widoki na Karkonosze, Góry Kaczawskie oraz Góry i Pogórze Izerskie.

Lokalną ciekawostką jest występowanie w rezerwacie tzw. law poduszkowych, powstałych w wyniku dawnej aktywności wulkanicznej na dnie morza. Wypływająca z powierzchni ziemi lawa, w kontakcie z wodą, zastygała przybierając formy przypominające poduszki. Lawy poduszkowe możemy spotkać u podstawy zamkowych murów.

Aktualne informacje na temat zwiedzania Zamku Wleń (Lenno) (godziny otwarcia, cennik, dojazd itp.) dostępne są na stronie:

Uwaga! Ponieważ często w obiektach zmieniają się warunki zwiedzania, godziny otwarcia, cennik itp. polecamy za każdym razem sprawdzać aktualne informacje na stronie www.

Mapa i dojazd do Zamku Wleń (Lenno)

Artykuł Zamek Wleń (Lenno) we Wleniu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.

Historia Zamku Stary Książ

Historia Zamku Stary Książ (niem. Alte Burg, Alte Burg Fürstenstein), tak samo jak jego nazwa, związana jest z głównym Zamkiem Książ. To, co dziś możemy oglądać, to ruiny sztucznego zamku wybudowanego pod koniec XVIII wieku. Budowa Starego Książa rozpoczęła się w roku 1794, a jej zleceniodawcą był hrabia Hans Heinrich VI von Hochberg, będący ówcześnie właścicielem Zamku Książ. Hrabia von Hochberg zlecił zaprojektowanie zamku Christianowi W. Tischbeinowi – artyście związanemu od lat z rodziną Hochbergów. Budowla powstała od razu jako romantyczne pół ruiny, stylizowane na stary gotycki zamek. Było to jednak coś więcej niż tylko kilka ścian, które widzimy dzisiaj. Budowla miała tylko przypominać ruiny. Na samym dole znajdowała się restauracja dla gości. Na pierwszym piętrze zorganizowano zaś salę, w której urządzono małą zbrojownię tzw. salę rycerską. W zamku umieszczono wiele cennych pamiątek i trofeów pochodzących ze zbiorów Hochbergów. Jednym z cenniejszych przedmiotów w zbiorach było łóżko polowe króla Prus Fryderyka Wielkiego, na którym spał w czasie bitwy pod Dobromierzem. Zamek posiadał także swoją własną kaplicę, sypialnię, galerię obrazów, a z jego dziedzińca i punktu widokowego turyści mogli podziwiać okoliczne tereny. Stary Zamek Książ służył Hochbergom do przyjmowania ważnych gości, urządzania przyjęć i zabaw. Był również chętnie odwiedzany przez zwykłych turystów, zwłaszcza kuracjuszy z pobliskiego uzdrowiska Szczawna-Zdroju. Niektórzy powiadają, że budowa Starego Książa miała przyczynić się do odciągnięcia ruchu turystycznego z głównego zamku Hochbergów.

Powszechnie uważa się, że Zamek Stary Książ to tylko pozostałości po XVIII-wiecznych sztucznych ruinach. Ruiny te jednak zostały wybudowane na pozostałościach prawdziwego średniowiecznego zamku, którego budowę datuje się na II połowę XIII wieku. Potwierdziły to badania archeologiczne prowadzone w latach 90. ubiegłego wieku pod kierownictwem Krzysztofa Jaworskiego. Prawdopodobnie szczątki tej pierwszej warowni posłużyły Hochbergom do budowy romantycznych ruin Starego Książa. Co więcej, w toku badań okazało się, że XIII-wieczny zamek został wybudowany na jeszcze starszym założeniu obronnym. Prawdopodobnie wcześniej istniał już w tym miejscu gród datowany na IX–X wiek. Tak więc geneza Starego Książa jest znacznie starsza niż można by przypuszczać. Dobrze widoczne pozostałości wałów tego grodu rozciągają się pomiędzy dwoma drogami prowadzącymi na zamek. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że gród ten wznieśli Wielkomorawianie, próbując rozszerzyć swoje wpływy na tę część Sudetów. Dopiero później, pod koniec XIII wieku, został wzniesiony murowany zamek, należący prawdopodobnie do księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego.

Kres historii Starego Książa, przynajmniej takiego jakiego znamy z przedwojennych pocztówek, nastąpił tuż po zakończeniu wojny. W maju 1945 roku zamek został splądrowany przez żołnierzy Armii Czerwonej, a następnie podpalony. Ogień miał zostać wzniecony w celu zatarcia śladów kradzieży, choć mógł zostać zaprószony również przypadkiem. Pożar strawił drewniane fragmenty zamku i jego wyposażenie. Na jedynym zachowanym zdjęciu po pożarze widać, że wciąż jeszcze stoją zamkowe mury. Zapewne musiały one runąć znacznie później, w wyniku oddziaływania warunków atmosferycznych, a także – niestety – w wyniku działalności okolicznych mieszkańców.

Zwiedzanie Zamku Stary Książ

Zamek Stary Książ położony jest na Pogórzu Wałbrzyskim w Książańskim Parku Krajobrazowym. Od głównego Książa – czasem zwanego nowym Książem – oddziela go przełom rzeki Pełcznicy, potocznie nazywanym wąwozem Książa. Dodatkowo zamek znajduje się na terenie rezerwatu przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”. Choć dziś Stary Książ jest tylko cieniem dawnej XIX-wiecznej romantycznej ruiny, to wciąż przyciąga ciekawskich turystów. Do zamku można dostać się jedynie piechotą, prowadzi do niego kilka szlaków turystycznych. Wędrówkę można rozpocząć z dzielnicy Szczawienko w Wałbrzychu lub z Pełcznicy w Świebodzicach. Dla odważniejszych turystów istnieje trasa turystyczna łącząca nowy Zamek Książ ze Starym Książem. Przebiega ona mostkami zawieszonymi nad przepaściami wzdłuż Wąwozu Książ, ze względu na jej charakter trasa została ochrzczona „diabelskimi mostkami”. Wejście na zamek jest całkowicie darmowe. Na samym zamku zachowało się niewiele z dawnej romantycznej ruiny, pomimo tego sterczące fragmenty murów wciąż mają swój niezwykły urok. Po przejściu przez dziedziniec zamku na końcu skalnego cypla znajduje się punkt widokowy, z którego widać położony po drugiej stronie nowy Zamek Książ.

Uwaga! Miejsce jest swobodnie dostępne dla turystów w związku z tym nie obowiązują tutaj żadne bilety wstępu ani godziny otwarcia.

Mapa i dojście do Zamku Stary Książ

Artykuł Zamek Stary Książ w Wałbrzychu pochodzi z serwisu e-DolnyŚląsk.info.